Home

Voortplantingsgedrag

Opgewonden

Een mannetjesgnoe die wil paren is gemakkelijk te herkennen. Hij stoot harde, grommende keelklanken uit. De verhoogde hormoonproductie maakt hem erg opgewonden. Hij galoppeert met rare bokkensprongen en soms schuimbekt hij zelfs. Als hij op zijn achterpoten voor een vrouwtje staat wil hij haar verleiden.

Vruchtbaar

Als een vrouwtje vruchtbaar is, dan is ze direct bereid om te paren. Ze draait haar staart opzij en laat het mannetje haar meer keren bestijgen. Na de paring loopt het vrouwtje door. Komt er een ander mannetje op haar af dan paart ze opnieuw.

Allemaal tegelijk

De vrouwtjesgnoes zijn allemaal min of meer tegelijk vruchtbaar. Zo'n 9 op de 10 vrouwtjes worden bevrucht, 8 maanden later volgt een geboortegolf. Deze synchronisatie geeft de kalveren een grotere overlevingskans.

Juiste stemming

Het zou kunnen dat door het luide knorren van de mannetjes de vrouwtjes in de juiste stemming komen. Maar de precieze oorzaak van de gelijktijdige vruchtbaarheid is niet bekend. Ook de volle maan, die samenvalt met de paring, zou er iets mee te maken kunnen hebben.

Tijdelijk territorium

Zodra de gnoes in juni wegtrekken van de zuidelijke grasvlakte begint de paartijd. Ze hebben een voedselrijke tijd achter zich en zijn in topconditie.

Alleen tijdens de paartijd eisen de mannetjesgnoes een plekje voor zichzelf op. Ze willen dan geen andere mannetjes in de buurt. Met ieder vrouwtje dat zijn territorium binnenkomt probeert een mannetje te paren. Het territorium is tijdelijk omdat de kuddes weer verder trekken.

Geen voordeel

Buiten de paartijd heeft een mannetjesgnoe geen territorium. Het trekgedrag van de gnoe maakt het behoud ervan onmogelijk. De tijdelijke afbakening van een gebied dient alleen om te paren, daarna gaan de vrouwtjes weer op in de kudde. Voor hen biedt een territorium geen enkel voordeel zoals meer voedsel of veiligheid. Dat bij andere territoriale dieren vaak wel het geval is.

Door: Manon Laterveer - de Beer (2008)