Home

Gebied de Serengeti

De Serengeti bestrijkt een gebied van 25.000 vierkante kilometer, ongeveer een derde van Nederland. Het ligt in Oost-Afrika, op de grens van Tanzania en Kenia. De grenzen van de Serengeti vallen samen met het trekgebied van de gnoe.

Het ecosysteem van de Serengeti omvat een aantal natuurparken, waarvan het Serengeti Nationaal Park het grootste†is (14.763 vierkante kilometer).

De noordzijde wordt begrensd door de Isuria glooiingen en de Loitavlakte in Kenia.
In het oosten loopt het gebied door tot aan de Kraterhooglanden en de Riftvallei.
In het zuiden en zuidwesten markeren rotsen en bossen de grens.
Aan de westkant raakt een 'arm', de Westelijke corridor, bijna tot aan het Victoriameer.

Kopjes: stenen eilanden in het gras

Uit het Afrikaans komt de term kopje (spreek uit: koppie). Het zijn grote brokken graniet die her en der boven de grasvlakte uitsteken. De afgeronde stenen zijn een perfecte uitkijkplaats voor leeuwen.

kopjes: stenen eilanden in het gras

Iedere groep kopjes heeft zijn eigen bewoners. De begroeiing rond de kopjes biedt hen schaduw, wat aangenaam is als de zon op de open grasvlakte brandt. In tijden van brandgevaar kunnen dieren naar de veilige kopjes vluchten. Bij hevige regenval zitten ze er hoog en droog.

Olduvaikloof: een uitgesleten ravijn

Door een verkeerde spelling kreeg deze kloof zijn naam. Het Masaaivolk noemde de kloof naar wilde sisal, een plant die er volop groeit: Oldupai (Sansevieria ehrenbergii). Europeanen maakten een spelfout zodat het Olduvai werd.

Olduvaikloof

De 90 meter diepe en 50 kilometer lange afgrond ontstond 30.000 jaar geleden. Bewegingen in de aardkorst deden de grond splijten. Overstromingen tijdens opeenvolgende regenseizoenen zorgden voor het uitslijten van de kloof en het blootleggen van een bijzonder rijke archeologische vindplaats. De Olduvaikloof staat bekend als de 'wieg van de mensheid'.

Laetoli: plek van een prehistorische vulkaanuitbarsting

Het is 3,6 miljoen jaar geleden. Ten zuidoosten van het Ndutumeer vindt een hevige vulkaanuitbarsting plaats. Het hele noorden van Tanzania raakt bedolven onder een laag vulkanisch as. Daarna regent het langdurig. De regen maakt van de aslaag een soort pleisterkalk waarin de sporen van alle dieren die eroverheen lopen achterblijven.

De sporen versteenden en werden in 1978 teruggevonden. Er zaten heel belangrijke sporen bij: die van de vroege voorouders van de mens die duidelijk op twee benen liepen. Laetoli, dat 45 km ten zuiden ligt van de Olduvaikloof, geeft een blik op de vroegste mensheid.

Ol Doinyo Lengai: brenger van voedzaam gras

Deze vulkaan, gelegen tegen de oostgrens van de Serengeti, kreeg zijn naam - 'Berg van God' -†van het Masaaivolk. Bij een uitbarsting spuwt de vulkaan uitzonderlijke lava naar buiten. De lava is veel minder heet - zo'n 550 įC in plaats van 850 įC -†en veel vloeibaarder dan gewone lava.

Ol Diony vulkaan

Vooral de samenstelling van de lava is uniek. Hij bevat veel natriumcarbonatiet, dat bij afkoeling voor een witte korst zorgt en tot stof vergaat. De stof verspreidt†zich over de oostelijke Serengeti en komt in het gras terecht. Dat wordt er extra voedzaam door, iets waar de gnoes en andere grazers dankbaar gebruik van maken.

Ndutu-meer: het meer van pekel

Het Ndutu-meer ligt in het oostelijk deel van de Serengeti. Opgeloste zouten uit de bodem maken er een pekelmeer van, dat via stroompjes in de regentijd vers water krijgt.

Dode acaciabomen langs de rand van het meer markeren plekken waar overstromingen zijn geweest. Ze kunnen niet tegen het zoute water.

Vlakbij dit meer had filmer Hugo van Lawick zijn kamp opgeslagen, waar hij meer dan 30 jaar van zijn leven heeft gewoond en gewerkt.

Mara: rivier des doods

De diep uitgesleten Mara-rivier loopt door Kenia en Tanzania langs de noordgrens van de Serengeti. De rivier is een dorstlesser voor veel dieren, maar kan ook hun dood betekenen. Tijdens hun trektocht steken gnoes massaal de rivier over, terwijl krokodillen gretig toehappen. Vertrapping, uitputting of verdrinking zijn andere gevaren die bij de Mara-rivier op de loer liggen.

Mara rivier luchtfoto

Bij zware regenval kan de rivier tot wel twee keer zijn oorspronkelijke hoogte opzwellen. Dit geeft stroomversnellingen waardoor dieren de rivier niet over kunnen steken.

Door: Manon Laterveer - de Beer (2008)