Home

Pechvogel

Als er een symbool is van hét uitgestorven dier, dan is het de dodo. Er zijn natuurlijk talloze dieren uitgestorven door toedoen van de mens maar de dodo was een van de eerste. Wanneer de dodo precies uitgestorven is, is niet bekend. Benjamin Harry is in 1681 waarschijnlijk de laatste die melding maakt van dodo's op Mauritius. Toen Francois Leguat in 1693 Mauritius bezocht zegt hij niks meer over de dodo. Waarschijnlijk is het dier dus na 1681 uitgestorven. Maar hoe kon dat gebeuren?

Op een onbewoond eiland

Op het afgelegen eiland Mauritius had de dodo geen natuurlijke vijanden. Hierdoor was hij in de loop van de tijd zijn vliegvermogen kwijtgeraakt. Want als je voor niemand hoeft te vluchten heb je natuurlijk niet zoveel aan vleugels. Ook de angst voor roofdieren raak je in zon rustige omgeving snel kwijt. Toen Mauritius een bevoorradingsstation werd voor de Nederlandse VOC-vloot, was het lot van de dodo snel bezegeld. De hongerige scheepsbemanning ving de dodo's met hun blote handen. Willem van West Zanen vertelt in zijn reisverslag dat de scheepslieden op een dag wel vijftig vogels meenamen naar het schip, waaronder 24 of 25 dodo's. Deze waren volgens hem zo groot dat twee ervan genoeg waren voor de hele bemanning. 


Klik op het plusje voor een grotere foto
 


Op deze prent uit het reisverslag van Willem van West-Zanen is te zien hoe de zeelui vogels vangen op Mauritius. Waarschijnlijk is op de achtergrond het doodslaan van dodo's te zien. Het gedichtje onder de prent luidt:  
Victali soektmen hier en vlees van t pluim gediert.
Der pallembomen sap, de dronten rond van stuiten.
t Wylmen de papegai hout dat hy piept en tiert
En doet dat andre meer ook raaken inder miuten
 

Indringers
De tamme dodo was niet alleen voor de zeelui een gemakkelijke prooi, maar ook voor de katten, ratten, honden en varkens die met de handelsschepen meekwamen. Waarschijnlijk waren de Nederlanders niet de eerste die deze vreemde beesten uitzetten op het eiland. Enkele dieren waren waarschijnlijk ook al met de Portugezen meegekomen.
Omdat de dodo op de grond nestelde, vielen de eieren en de jonge dodos snel aan deze nieuwe vijanden ten prooi. Ook het kappen van bomen maakte het leven er voor deze bosvogel niet gemakkelijker op. In minder dan een eeuw tijd was de dodo uitgeroeid. Maar niet alleen de dodo stierf uit: van de oorspronkelijk 45 vogelsoorten op Mauritius zijn nu nog maar 21 soorten over.


Dit artikel is geschreven door Eline Levering, studente Kunstgeschiedenis en Journalistiek en Nieuwe Media aan de Universiteit Leiden.