Home

Ontwikkeling van het brein

De hersenen zijn het meest complexe orgaan dat de mens bezit. Zo complex dat wetenschappers nog steeds niet alle aspecten ervan in kaart hebben kunnen brengen. Maar dankzij geavanceerde onderzoeksmethoden raakt steeds meer bekend over ontwikkeling, bouw, functioneren en ziektes van de hersenen. In onderstaande artikelen wordt besproken hoe de hersenen zich van primitief embryonaal stelsel tot uitgerijpt volwassen brein ontwikkelen.  

 

 
De hersenen zijn het meest complexe orgaan dat de mens bezit



Van embryonaal stelsel tot het oudere brein

Het eerste stadium van een mens en daarmee van de hersenen is dat van bevruchte eicel. Uit die bevruchte eicel ontwikkelt zich tijdens de zwangerschap onder andere het centrale zenuwstelsel. De basis daarvan wordt gevormd door de eerste primitieve neuronen die samen de zogenaamde neurale plaat vormen. Vandaar uit groeit ons zenuwstelsel verder via de omvang van dat van een regenworm naar dat van zoogdier en vanaf de vijfde maand van de zwangerschap wordt het steeds 'menselijker': de hersenschors begint zich dan in rap tempo te ontwikkelen.

De ontwikkeling van de hersenen na de geboorte is niet alleen een kwestie van genetische aanleg maar ook van stimulering en uitproberen. Of, anders gezegd, hoe meer ouders baby's en kinderen stimuleren en laten ontdekken, hoe meer de hersenen leren. Hoe meer hersenen leren, hoe meer ze zich ontwikkelen. Dat gebeurt doordat er in dat geval steeds meer 'bedrading' wordt aangelegd: verbindingen tussen neuronen onderling.
Dit principe geldt trouwens ook voor volwassen en oudere hersenen. Je hersenen blijven stimuleren en uitdagen houdt ze actief en in ontwikkeling.

 

Het beginnende brein legt de basis

Vroeg in de zwangerschap beginnen de hersenen zich al te ontwikkelen. In de eerste acht weken start de aanmaak van neuronen.
De ontwikkeling van het babybrein

Bij de geboorte zijn de hersenen van een baby nog niet af. Het babybrein wordt in het eerste halfjaar twee keer zo groot doordat de ontwikkeling van de neuronen nog verder gaat.
De ontwikkeling van het kinderbrein

Taalvaardigheid en verfijning van de motoriek zijn de voornaamste ontwikkelingen in de kindertijd.
Het tienerbrein

In de tienertijd vinden er grote veranderingen in de hersenen plaats. Die veranderingen verlopen niet in alle hersengebieden gelijktijdig wat leidt tot het bekende 'puberen'.   
Het volwassen brein is volgroeid

Rond het vijfentwintigste jaar zijn de hersenen volgroeid. Dit betekent niet dat er geen nieuwe verbindingen meer kunnen worden gemaakt.
Het oudere brein 

Bij het ouder worden verslechteren sommige functies van de hersenen. Op andere terreinen zijn ouderen door hun grotere levenservaring inzichtelijker.                               




Augustus 2007
Redactie Natuurinformatie Naturalis
Illustraties Bas Blankevoort