Home

Cytoskelet en Centrosoom

 
Het Cytoskelet  Het Centrosoom

Cytoskelet

Het geraamte dat zorgt voor stevigheid en vorm van de cel
Het celmembraan dat om de cel heen zit en de waterige celinhoud, geven stevigheid aan de cel, maar dat is niet voldoende. Er is nog een extra intern skelet nodig, dat flexibel genoeg is om vormverandering door externe invloed ongedaan te maken en om beweging mogelijk te maken. Dit is het cytoskelet, een framewerk dat door de hele cel heen loopt. Het zorgt voor een vaste vorm en biedt weerstand tegen krachten van buitenaf.

Bouw
Het cytoskelet is een netwerk van stevige vezels, dat als een kluwen van draden door de hele cel loopt.

Een electronenmicroscopie plaatje van het cytoskelet
Op dit electronenmicroscopie plaatje is een bundel van cytoskeletvezels te zien.
De levende cel - Rondreis in een microscopische wereld, Cristian de Duve©
Functie
Het cytoskelet vervult vier functies. Als eerste zorgt een snelle aanmaak en afbraak van het cytoskelet ervoor dat het celmembraan van vorm kan veranderen en de cel kan bewegen. Het celmembraan verandert onder invloed van het cytoskelet zodat de cel stoffen in blaasjes kan opnemen en afscheiden. De opgenomen blaasjes verplaatsen zich vervolgens langs de vezels van het cytoskelet naar de juiste plek in de cel. Verder houdt dit netwerk de organellen op hun plaats, zodat de cel een georganiseerde structuur heeft. Tenslotte is het cytoskelet van belang voor de celdeling, omdat langs speciale vezels van het netwerk de chromosomen uit elkaar worden getrokken om te verdelen tussen de twee nieuwe cellen.

Centrosoom

Onderdeel van de cel dat betrokken is bij de celdeling
Het centrosoom is een punt net buiten de kern waar de vezels voor het cytoskelet worden aangemaakt. Deze vezels vormen het framewerk van de cel dat zorgt voor stevigheid.

Bouw
Het centrosoom bestaat uit twee cilindervormige structuren die zijn opgebouwd uit eiwitten. Deze eiwitten zijn de bouwstenen van het cytoskelet.

Een delende cel met het centrosomen en de cytoskeletvezels in beeld
Op dit electronenmicroscopisch plaatje is een delende cel te zien
met twee centrosomen aan weerskanten van de chromosomen.
De cytoskeletvezels worden gevormd uit de centrosomen en trekken de chromosomen uit elkaar. De levende cel - Rondreis in een microscopische
wereld, Cristian de Duve©

Functie
Door de aanmaak van vezels vanuit het centrosoom blijft het cytoskelet in stand en vormt het een structuur die constant van vorm kan veranderen. Daarnaast speelt het centrosoom ook een belangrijke rol bij de celdeling. Tijdens de celdeling verdubbelt het centrosoom zich, waarna elk centrosoom zich naar één kant van de celkern begeeft. Het netwerk van vezels dat om de kern heen ontstaat, trekt bij de celdeling de chromosomen uit elkaar, zodat in iedere dochtercel één set chromosomen terechtkomt.

Voor meer informatie over de cel:
De levende cel - Rondreis in een microscopische wereld, Cristian de Duve
Natuur en Techniek 1987, ISBN: 90-70157-59-4


November 2006