Home

Endoplasmatisch reticulum (ER)

Netwerk voor de aanmaak en het transport van eiwitten

 

Bouw
Het ER is een netwerk van buizen en platte holtes dat bestaat uit een ruw en glad deel. Het ruw ER dankt zijn naam aan het feit dat er ribosomen in dit deel van het netwerk liggen. Het ruw ER gaat over in het gladde ER dat weinig tot geen ribosomen bevat.

Een plaatje van het endoplasmatisch reticulum
Een plaatje van het ruwe endoplasmatisch reticulum (ER) gemaakt met een electronenmicroscoop. De zwarte ronde vlekjes zijn de ribosomen die op het ER liggen, de grillige zwarte lijnen zijn de blaasjes van het ER. Dit is een dwarsdoorsnede van het ER. De levende cel - Rondreis in een microscopische wereld, Cristian de Duve©
Functie
De cel is voor het overgrote deel opgebouwd uit eiwitten. Het ER is dus een onmisbare werkplaats waar eiwitten worden gemaakt. Eiwitten worden aangemaakt vanuit het recept dat ligt opgeslagen in het DNA in de celkern. Die informatie is niet direct te lezen, maar moet eerst worden vertaald vanuit de RNA code A, C, G en U. Het ER biedt een plek waar deze vertaling plaatsvindt. Op het ER worden aan de lopende band eiwitten gemaakt. Als eerste stap in dit proces lezen de ribosomen op het ruwe ER het recept voor het eiwit af van het RNA; een kopie van een stukje DNA dat uit de celkern komt. Zodra het nieuwe eiwit is aangemaakt, wordt het verder getransporteerd naar het gladde ER. Daarna moet het eiwit nog een verdere behandeling ondergaan om het tot een werkzame machine te maken. Behalve het transportsysteem voor nieuwe eiwitten is het gladde ER een plek waar de bouwstenen voor de celmembranen worden gemaakt.

Voor meer informatie over de cel:
De levende cel - Rondreis in een microscopische wereld, Cristian de Duve
Natuur en Techniek 1987, ISBN: 90-70157-59-4


November 2006