Home

Natuurwetenschappelijke visies en religie

Van oudsher staan natuurwetenschap en religie†met elkaar op gespannen voet. Het zijn twee gescheiden denkwerelden. Toch kunnen†deze gescheiden denkwerelden†goed naast elkaar bestaan.

In zijn boek God en Darwin; Over de overeenkomst tussen religie en wetenschap hield de in 2002 overleden†bekende Amerikaanse paleontoloog en essayist Stephen Jay Gould†een vurig pleidooi voor het beŽindigen van de koude oorlog tussen de natuurwetenschap en de religie. Dat is een volstrekt onnodig conflict. In plaats van elkaar te bevechten, is iedereen gebaat zijn bij een vreedzame coŽxistentie die op wederzijds respect berust, zo luidt Goulds boodschap.

Consequente afbakening van elkaars bevoegdheden is volgens Gould de basisvoorwaarde†om tot een betere verstandhouding te komen. Hij introduceert hiervoor de term NOMA, de afkorting van Non-Overlapping Magisteria. Het magisterium (de invloedssfeer) van de natuurwetenschap betreft de empirisch waarneembare, materiŽle wereld. Dat van de religie betreft de wereld van de zingeving, aldus de paleontoloog. Het is beter om die twee magisteria strikt gescheiden te houden. Natuurwetenschappers moeten leren om bij hun eigen leest te blijven, en de religie moet ophouden om zich met natuurwetenschap te bemoeien, bijvoorbeeld†door de juistheid van de evolutietheorie aan te vechten.

Boedelscheiding

Met de term NOMA heeft Gould overigens niets nieuws geÔntroduceerd. Het is ongeveer hetzelfde idee als het aloude concept van boedelscheiding tussen religie en natuurwetenschap. Maar Gould gaat in zijn boek een wezenlijke stap verder wanneer hij betoogt dat de specifieke inbreng van beide magisteria van levensbelang is voor de gehele samenleving. Met andere woorden, Gould pleit voor een samenleving waarin ťn natuurwetenschap ťn religie ieder hun eigen, autonome plaats volwaardig innemen. Een opmerkelijke oproep van iemand die zichzelf als agnosticus (aanhanger van de leer dat wij de eerste oorzaak der dingen - God, het absolute - niet kunnen kennen) distancieert van zowel gelovigen ťn atheÔsten, en die bovendien bekend staat als een fervent pleitbezorger van het darwinisme.

terug naar de tijdbalk biotechnologie