Home

Dikke darm

De dikke darm is het laatste actieve deel van het spijsverteringskanaal. Hoewel er grotendeels restproducten van voorgaande spijsverteringsstappen in terecht komen weet de dikke darm er toch nog voedingsstoffen uit te halen die nuttig zijn voor ons lichaam.

Onderdelen van de dikke darm (ook wel colon genoemd).
De dikke sluit bij zijn begin aan op de dunne darm en hij eindigt in de endeldarm.

Functie

In de anderhalve meter lange dikke darm worden water en de laatste voedingsstoffen aan ons eten onttrokken, vooral water en zouten. Wat in de dikke darm terecht komt is eigenlijk afval waar de voorgaande spijsverteringsstations geen raad mee weten. Taaie vezels uit brood bijvoorbeeld, kunnen we niet zelf in†onze maag of dunne darm afbreken. BacteriŽn (darmflora) die in de dikke darm leven kunnen dat wel. Zij helpen ons bij het verwerken van de laatste overgebleven voedselresten.

Werking

Vanuit de dunne darm komt in de dikke darm een waterigge massa terecht die bestaat uit onverteerde voedingsresten, afvalproducten van voorgaande spijsverteringsprocessen en spijsverteringssappen die†zijn afgescheiden door de maag en de dunne darm.

Ritmische samentrekkingen van de sterk gespierde darmwand zorgen ervoor dat de massa goed door elkaar wordt gemengd en in contact komt met de darmwand. Dit bevordert de opname van water en zouten door de darmwand. Water wordt via de darmwand opgenomen door de bloedbaan om bloedplasma dun te houden. Via het bloed reist een ander deel van het water met daarin opgeloste zouten naar alle delen van het lichaam waar ze worden gebruikt voor het functioneren van de lichaamscellen.

Per dag kan de darmwand ongeveer 900 milliliter water opnemen. De opname gaat minder gemakkelijk dan in de dunne darm. Het milieu in de dikke darm is namelijk zout, zodat water tegen de zogenaamde concentratiegradient in moet worden opgenomen. Darmwandcellen kunnen echter hun zoutconcentratie veranderen en daardoor de†wateropname aanzienlijk vereenvoudigen.

opbouw

De wand van de dikke darm is opgebouwd uit dezelfde vijf lagen als de rest van het spijsverteringskanaal.

Uniek voor de wand van de dikke darm zijn de†drie dikke spierbundels die over de hele lengte van de darm lopen.†Zij geven de dikke darm zijn gebobbelde uiterlijk en zorgen ervoor dat de hele darm op hetzelfde moment krachtig kan samentrekken.

Darmflora breekt voedselresten af en bevordert onze gezondheid

In de†voedselresten die in de dikke darm terecht komen zijn nog kleine hoeveelheden koolhydraten (6 tot 10%), eiwitten (2 tot 5%) en andere voedingsstoffen aanwezig. Deze voedingsstoffen zijn ontsnapt aan de spijsverterende processen die in de mond, de maag en de dunne darm plaatsvinden. Brood en fruit bevatten koolhydraatvezels die wij zelf in†onze maag en de dunne darm niet kunnen afbreken. De dikke darm kan deze laatste overbleven voedselresten wel afbreken dankzij bacteriŽn, die van nature met miljarden tegelijk in de dikke darm leven.

Zo'n 400 verschillende soorten bacteriŽn (verzamelnaam: darmflora) die de dikke darm als leefgebied hebben, gebruiken vezels, zetmeel, suikers en eiwitten als voedsel. Bij de omzetting, die grotendeels†langs chemische weg plaatsvindt, ontstaan verschillende gassen die normaal gesproken reukloos zijn. Bij de afbraak van bepaalde eiwitten ontstaan echter zwavelgassen met een onaangename rotte eierengeur. Per dag ontsnapt er circa tien tot twintig keer gas via de anus ('winden laten').

BacteriŽn helpen niet alleen met de afbraak van voedselresten maar maken ook vitaminen aan, vooral vitamine B en K, die we nodig hebben voor onze gezondheid. Vitamine B hebben we nodig†voor de stofwisseling en voor het functioneren van het zenuwstelsel; vitamine K†voor de bloedstolling.

DarmbacteriŽn spelen ook een rol bij onze natuurlijke weerstand. Door de aanwezigheid van nuttige (goede) bacteriŽn wordt de groei van schadelijke (slechte) bacteriŽn geremd. Goede bacteriŽn zitten zo massaal op de darmwand dat ze deze helemaal bedekken en afsluiten. Schadelijke bacteriŽn kunnen zo niet in de bloedbaan komen en infecties veroorzaken.

Goede bacteriŽn op de darmwand.
De darmwand is sterk geplooid om het oppervlak te vergroten.

Overgang naar de endeldarm

Drie tot vier keer per dag†trekt de hele dikke darm zich krachtig samen. Meestal gebeurt dit als we iets gegeten hebben. De samentrekkingen drijven de inhoud van de dikke darm naar de endeldarm. Het is een vrij langzaam lopend proces: per uur verplaatst de inhoud zich vijf tot tien centimeter. Voedselresten kunnen dan ook vijftien tot dertig uur lang in de dikke darm verblijven.