Home

Schaalhoren

buitenkant binnenkant

 

Nederlandse naam

Schaalhoren.


Wetenschappelijke naam

Patella vulgata (Linnaeus, 1758).


Behoort tot de 

Slakken (Gastropoda).


Belangrijkste kenmerken

Stevige schelp in de vorm van een hoedje of muts. De schelp is puntiger bij exemplaren die hoog op de kust leven en platter bij exemplaren onder of langs de waterlijn.


Grootte

Tot 6 cm breed en 5 cm hoog.


Kleur

Binnenzijde mat geelgroen, buitenzijde grijsgroen met donkere strepen. Door begroeiing met zeepokken is er van de kleur vaak niets te zien.


Voorkomen in Nederland

In Nederland vrij zeldzaam, alleen in Zeeland levend te vinden.


Voorkomen in de tijd

Aantallen nemen in Zeeland sterk toe. De schaalhoren is sinds enkele jaren ook langs de Hollandse kust (Scheveningen, Den Helder) te vinden.


Leefomgeving

Schaalhorens leven vastgezogen op een harde ondergrond, zoals pieren, dijken en rotskusten, tot enkele meters diep. Vaak zitten ze op plaatsen met weinig wierbegroeiing.


Naamgeving 

Omgekeerd lijkt de schelp op een puntige schaal, de schaalhoren heeft daaraan zijn naam te danken. Overigens wordt de soort soms ook napslak genoemd.


Vergelijkbare soorten

De schaalhoren kan verward worden met andere soorten zoals de ruwe schaalhoren of de gekleurde schaalhoren. Deze komen echter niet veel voor langs de Nederlandse kust. Bij levende dieren kan de kleur van de voetzool als onderscheidingskenmerk gebruikt worden. Bij de schaalhoren is deze grijsgroen, bij de ruwe schaalhoren zwart en bij de gekleurde schaalhoren geelwit.  De ruwe en de gekleurde schaalhoren hebben ook duidelijke ribben op het oppervlak van de schelp.


Weetjes

Schaalhorens bevinden zich bij laagwater permanent op dezelfde plaats en zijn dan bijna niet los te krijgen. Bij hoogwater kruipen de dieren rond om algen te eten. De schaalhoren verandert ongeveer elke vier jaar van geslacht.


Referenties

Klik op het plusje voor een grotere foto

Nederlandse naamlijst van de weekdieren (Mollusca) van Nederland en België
Bruyne, R.H. de, R.A. Bank, Adema, J.P.H.M.  & F.A. Perk, 1994. Backhuys Publishers.

Klik op het plusje voor een grotere foto
Veldgids Schelpen
Bruyne, R.H. de, 2004. KNNV Uitgeverij; Jeugdbondsuitgeverij.
Klik op het plusje voor een grotere foto

Gids van kust en strand: flora en fauna
Hayward, P., Nelson-Smith, T., Shields, C., Bramall, W. & W.H. de Weerdt, 1999. Tirion Natuur.

Klik op het plusje voor een grotere foto

Schelpen en andere zeedieren. Zoeken, verzamelen en benoemen
Tilburg, M. van & H. Adema, 1994. Uitgave Fontaine. 's-Graveland.

Klik op het plusje voor een grotere foto

Het Zeepaard
En verschillende edities van De Strandvlo, Spirula, en het Correspondentieblad van de Nederlandse Malacologische Vereniging.