Home

Andere slaapaandoeningen

Jetlag en melatonine

Een aparte categorie slaapaandoeningen heeft te maken met verstoringen van het circadiane dag- en nachtritme. Het bekendste voorbeeld is de jet-lag. Wie met een vliegtuig naar de andere kant van de wereld vliegt komt in een tijdzone terecht die anders is dan op het vertrekpunt. Het lichaam is ingesteld op een ander slaap- en waakritme, en heeft moeite om zich daaraan aan te passen. Mensen die in ploegendiensten werken ervaren een vergelijkbaar probleem. Ze zijn gedwongen om hun natuurlijke slaap- en waakritme aan te passen.

Een oplossing voor het jetlagprobleem kan de inname van de stof melatonine zijn. In het lichaam wordt melatonine van nature aangemaakt en vooral s nachts afgegeven. De stof speelt een belangrijke rol bij het reguleren van het dag- en nachtritme. Inname van melatonine kan dus helpen om de inwendige klok gelijk te zetten. Hoewel de stof in bijvoorbeeld de Verenigde Staten vrij verkrijgbaar is, kan men melatonine in Nederland alleen op recept bij de apotheek krijgen. Een logische bijwerking van melatonine is slaperigheid; het lichaam krijgt immers het signaal dat het tijd wordt om te gaan rusten.

Apneu

Bijna iedereen snurkt wel eens, of we het nou willen geloven of niet. De oorzaak van snurken heeft te maken met de luchtwegen die achter in de keel vernauwen. De lucht passeert met enige moeite langs de vernauwing, wat het snurkende geluid veroorzaakt. Het is vooral voor de omgeving een probleem. Soms wordt het snurken wel een probleem voor de slaper zelf. Het kan gebeuren dat de vernauwing klein wordt dat er helemaal geen lucht meer in de longen kan komen. Het zuurstofgebrek in de hersenen zorgt ervoor dat de slaper met een schok en vaak een harde snurk wakkerschrikt en weer verder kan ademen. Bij Apneulijders kan dit verschijnsel soms tientallen keren per nacht voorkomen en het gaat ten koste van de nachtrust. Op termijn gaat de apneulijder daardoor minder goed functioneren. De oplossing die het meest gebruikt wordt is een zogenoemd CPAP-masker (CPAP = Continuous Positive Air Pressure). Door het masker wordt onder lichte druk lucht in de neus geblazen. De luchtdruk zorgt ervoor dat de luchtweg niet kan vernauwen. Apneu komt bij hele jonge kinderen relatief vaak voor. Pasgeboren babys moeten nog wennen aan zelfstandig ademhalen en vergeten dat soms eventjes te doen. De oorzaak is hier anders dan bij het snurken. De hersenen geven tijdelijk het signaal voor ademhalen niet door. Apneu bij kleine kinderen is heel gevaarlijk en moet altijd behandeld worden.

Apneu patient met CPAP masker
Apneu patient met CPAP masker

Narcolepsie

Mensen die aan narcolepsie lijden kunnen niet voorkomen dat ze op de vreemdste momenten in slaap vallen. Ze moeten†vaak meerdere keren per dag een dutje doen. Daarnaast kunnen ze soms spontaatn in elkaar zakken. †Het is geen gewone slaap. De patiŽnt zakt in elkaar, omdat de spieren verslappen en lijkt daardoor te slapen, maar hij is als regel volledig bij bewustzijn. Na korte tijd gaat gaat de aanval voorbij en is er niets bijzonders meer te merken. De aanval wordt vaak veroorzaakt door heftige emoties: lachen, boosheid, angst. De ziekte komt relatief veel voor. In Japan bijvoorbeeld, blijkt zon ťťn op de zeshonderd mensen narcolepsie te hebben. Als een patiŽnt een narcoleptische aanval krijgt lijkt het alsof ze spontaan en acuut in REM-slaap vallen. Lang was het nog volkomen onduidelijk wat de oorzaak van de aandoening was. Vaak werd gedacht dat het aanstellerij was. Maar in 1970 kreeg onderzoeker Wiliam C. Dement van de Stanford Universiteit een nestje doberman pinschers die allemaal aan de ziekte leden. Daaruit bleek dat de aandoening een erfelijke oorzaak had. Inmiddels heeft onderzoek opgeleverd welk gen verantwoordelijk is voor de ziekte.

Narcoleptische doberman, een van de velen ten gevolge van inteelt.

Ga verder naar: Tips voor een goede nachtrust

Ga terug naar: Inhoud