Home

Slaapfasen

Slapen is een verhaal van fasen en cyclussen; vier steeds diepere slaapfasen, gevolgd door een REM-slaap vormen een cyclus die ongeveer anderhalf uur duurt. Vijf of zes van die cycli worden in een nacht doorlopen.

Tijdens de slaap doorloop je een aantal fasen, die in de EEG zichtbaar zijn aan de verschillende golfpatronen. Het begint met vier opeenvolgende, steeds diepere slaapfasen, waaruit je steeds moeilijker te wekken bent.

Fase 1

Deze fase duurt een minuut of drie en het is het moment waarop we inslapen. Je voelt je wat doezelig en kunt nog makkelijk gewekt worden. Het gevoel dat je 'in een diepe put valt' tijdens het inslapen vind tijdens deze fase plaats.

Fase 2

Na een paar minuten treedt de volgende fase op. De slaap wordt al wat dieper, maar je wordt nog makkelijk wakker van geluiden op straat of in de kamer. Wanneer je wakker wordt gemaakt heb je meestal het gevoel dat je nog helemaal niet hebt geslapen.

Fase 3

Na ongeveer een half uurtje kom je in fase 3 terecht. De ademhaling wordt regelmatiger, het hartritme daalt, de spieren zijn ontspannen en de slaap wordt steeds dieper.

Fase 4

Nu zijn we in de diepste slaaptoestand. Tijdens fasen 3 en 4 zijn de hersengolven het langzaamst en sterkst. Deze slaapfase wordt daarom ook wel de Slow-Wave-Sleep (SWS) genoemd. In deze slaapfase zijn we het moeilijkst te wekken, en als het gebeurt is de slaper vaak verward en gedesoriŽerd.

REM-slaap

Na ongeveer anderhalf uur verandert het hersenpatroon sterk. De golven worden weer kort en de hersenactivieit neemt sterk toe. Aan het EEG te zien is de slaper wakker, maar de spieren zijn grotendeels ontspannen. In deze fase vinden de meeste dromen plaats en duurt ongeveer tien minuten. Uit de REM-slaap ben je gemakkelijk te wekken en kun je meestal vertellen wat je gedroomd hebt.

Gedurende de nacht doorloopt een slaper deze cyclus meerdere keren. De complete cyclus duurt ongeveer anderhalf uur bij mensen. Gedurende een nachtrust van acht uur kan die cyclus dus vijf of zes keer doorlopen worden.

Steeds minder diep

Gedurende de nacht doorloopt een slapend persoon meerdere de cyclus van de vier steeds dieper wordende slaapfasen naar de REM-slaap, waarna het weer van voren af aan begint. Aan het bovenstaande grafiekje is te zien dat het niet simpelweg een herhaling is van dezelfde cyclus. Bij iedere ronde wordt de slaap minder diep. Later in de nacht halen we vaak niet eens meer de diepste slaapfasen. Ook blijkt in het tweede deel van de nacht in verhouding meer REM-slaap op te treden. Het lijkt alsof gedurende de nacht de hoeveelheid diepe slaap 'opraakt'. Aan het begin van de latere cycli wordt je zelfs af en toe wakker, al herinner je je daar 's morgens meestal niets meer van.

Ga verder naar: Inwendige klok

Ga terug naar: Inhoud