Grootste zeekat ooit in Nederlandse wateren gevonden

De zeekat spoelde op 8 mei 2005 aan op het strand bij Wassenaarse Slag. Op dezelfde dag werden -door duikers in de Oosterschelde- de eerste Sepias weer waargenomen. Direct na hoog water werd de inktvis door het terugtrekkende water op het strand achtergelaten en opgemerkt door enkele strandwandelaars.

Gewone Zeekat

Goede staat

Het bijna 4 kilo wegende dier bevindt zich in opmerkelijk goede staat. Hij heeft geen enkele beschadiging waaruit zijn directe doodsoorzaak is af te leiden. Wel ontbreken de twee langste vangarmen. Deze zijn echter van nature zo kwetsbaar dat ze al snel na het overlijden losraken.

Grootste ooit in Nederlandse wateren

De gevonden inktvis heeft een mantellengte van 32 centimeter en is daarmee de grootste die ooit aan de Nederlandse kust is waargenomen. Over het algemeen spoelen zeekatten niet in grote aantallen aan op Hollandse zandstranden omdat zij voor het afzetten van hun eieren van nature gebruik maken van wieren en zeegrassen die daar juist niet voorkomen.

Het is bekend dat in de eerste week van mei altijd de grootste mannetjes (mantellengte 24-30 cm) het eerste arriveren vanuit het Kanaal. Deze jaarlijkse migratie staat bekend als hun paringstrek. Zodra de temperatuur van het kustwater richting 10° C gaat, komen deze inktvissen hier naartoe om te paren en eieren af te zetten. Ze zijn dan 2 tot 3 jaar oud en geslachtsrijp. Na het afzetten van de eieren sterven de volwassen dieren. Vooral in Zeeland spoelen ze, op dat moment soms nog levend, op het strand aan.

Gewone Zeekat., Wassenaarseslag, 8 mei 2005. 60 centimeter

Het bij Wassenaarse Slag aangespoelde mannetje heeft kennelijk al heel vroeg gepaard. De spermatophorenzak, het orgaan waarin de zeekat zijn kant en klare spermapakketjes opslaat, was al leeg.

Inktvis

Een zeekat kan zijn kleur perfect aanpassen aan de zandbodem van de zee. In het Duits heet hij wel 'das Chamäleon des Meeres'. Hij kan binnen een seconde van tint en tekening veranderen.
De naam inktvis hebben de dieren omdat ze bij gevaar een wolk zwarte inkt in de richting van de aanvaller kunnen schieten, zodat deze even niets meer ziet en de inktvis weg kan vluchten.

Inktvissen hebben de beste ogen van de ongewervelde dieren en ook de best ontwikkelde hersenen. Het oog verschilt eigenlijk alleen van dat van zoogdieren door het ontbreken van een blinde vlek. Inktvissen kunnen ook in zekere mate getraind worden.

Meerschuim

Onder de mantel bevindt zich de schelp, het algemeen bekende zeeschuim dat wordt gebruikt als kalkvoer voor volièrevogels. Zeeschuim spoelt regelmatig aan op het strand, vooral in het voorjaar en in de zomermaanden. Soms spoelen ook de eieren aan. Deze zijn zwart, urnvormig en doen denken aan kleine zwarte druiventrosjes.

Oude benaming

De naam zeekat gaat terug tot 1734 en heeft waarschijnlijk niets met katten, maar met een Oudhollandse naam voor de schelvis te maken. De beroemde Amsterdamse apotheker Seba schrijft in zijn werk: 'het hooft gelykt een kattekop, en [...] grote uitpuilende ogen gelyk de Katten of Schelvisschen'.

Voor berichten van onze duikende waarnemers: Stichting Anemoon

Meer over de zeekat