Home

Slaap is nodig

Wat slaap ook precies mag zijn, het is in ieder geval duidelijk dat we er niet buiten kunnen.

Mensen die meer dan twee nachten achter elkaar wakker blijven kunnen niet meer helder nadenken. Ze gaan hallucineren en beginnen hun greep op de werkelijkheid kwijt te raken. Ratten die permanent wakker worden gehouden gaan daar na een aantal weken aan dood. Waar ze uiteindelijk aan overlijden is onduidelijk. Bij mensen komt de zeer zeldzame, erfelijke ziekte Fatal Familial Insomnia voor, waarbij patiŽnten het vermogen verliezen om te slapen. Zelfs sterke slaapmiddelen hebben geen enkel effect op ze. De ziekte is niet behandelbaar en uiteindelijk dodelijk. Ook hier is eigenlijk niet duidelijk is waar ze precies aan overlijden.

Slaapritme

Tijdens de slaap veranderen diverse processen in ons lichaam. Er treden veranderingen op in de hersenactiviteit, de lichaamstemperatuur daalt en bij kinderen wordt groeihormoon aangemaakt. Slapen is dus belangrijk om te groeien!

Ons slaapritme volgt in grote trekken de het afwisselende patroon van dag en nacht. Wanneer iemand in een afgesloten ruimte verblijft zonder daglicht of klokken - gaat het waak- en slaapritme langzaam uit de pas lopen met het verloop van de dagen. Toch blijven we ongeveer evenveel uren per etmaal slapen. We hebben een ingebouwde biologische klok. Deze circadiane klok (circa = ongeveer en dia = dag) zorgt ervoor dat we toch voldoende slapen. Het vreemde is dat die klok bij mensen niet helemaal gelijk loopt met een etmaal van vierentwintig uur. De biologische klok doet er een ongeveer een uur langer over. Normaal gesproken merken we daar weinig van, omdat de klok gelijkgezet wordt door het ritme van dag en nacht.

Poolcirkel en nachtchauffeurs

Volkeren boven de poolcirkel leven s zomers in een permanente dag en s winters in het duister. Ze slapen voldoende, maar niet meer allemaal tegelijk. Hun ritme wordt niet meer bijgestuurd door het afwisselende dag- en nachtritme.

In het dagelijks leven ervaren we die slaapklok ook als we cijfers bestuderen van bijvoorbeeld verkeersongelukken. Verkeersongelukken vinden veel vaker plaats tussen ťťn uur s nachts en zes uur s ochtends. Precies de periode waarin ons lichaam vindt dat we zouden moeten slapen.

Ga verder naar: Van baby tot bejaarde

Ga terug naar: Inhoud