Home

Zoeken

Zoek in 0 artikelen


    Meekrap

    Meekrap is een 60-90 centimeter hoge plant, die in het verleden veel op de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden werd geteeld. Uit de wortelstokken, die 50 centimeter tot††ťťn meter in de grond steken, wordt een rode kleurstof gewonnen die meekrap wordt genoemd.


    Een veldje meekrap
    Kleur

    Uit†het pigment dat uit de meekrapplant wordt gewonnen, zijn†roze tot donkerrode kleuren†te verkrijgen.†Het kleurende bestanddeel is de stof alizarine.††††††††††††††

    Herkomst

    Meekrap is afkomstig uit de meekrapplant Rubia tinctorum. Deze plant is inheems in†West-AziŽ en in Zuid-Europa. Vanaf de vijftiende eeuw was in Nederland Zeeland†,vooral de omgeving van Goeree-Overflakkee,het belangrijkste productiegebied van de meekrap.

    Productie†

    Het pigment meekrap wordt uit de gedroogde wortel van de meekrapplant gewonnen. De wortel wordt na drie jaar geoogst. Vervolgens moet hij drogen. In warme landen gaat dat vanzelf, in onze streken werd daarvoor een meestoof gebruikt.†
    Een meestoof is een rechthoekig gebouw met verschillende ruimtes voor het droogproces.†Na het drogen†werd de wortel tot poeder gestampt. Dat gebeurde in het stamphuis. Zes houten stampers van 150 kilogram per stuk†verpulverden als een soort heimachine de wortels in een eikenhouten bak van drie meter lang. Er werd alleen 's nachts gestampt, omdat men dacht dat de kwaliteit van de kleur onder invloed van het daglicht achteruit zou gaan.
    Het poeder†werd vervolgens met waterdamp en zuur behandeld. De laatste stap in de bewerking was het toevoegen van†aluminium- en/of tinhoudende zouten. De nu ontstane kleurstof is in water oplosbaar en te gebruiken om weefsels te verven.

    Toepassing

    Meekrap is een oude cultuurplant die al bij de oude Grieken en Arabieren bekend was om zijn geneeskrachtige werking. Ook als verfplant†heeft meekrap al honderden jaren bekendheid.
    Meekrap†is in Nederland†eeuwenlang als verf in de textielindustrie (wol, zijde en katoen) gebruikt. Om wol te verven was 25-50 gram wortelpoeder nodig per 100 gram wol. Daarnaast werd meekrap ook gebruikt in de miniatuurschilderkunst, als pigment om olieverf of† lijmverf (verf waarbij lijm als bindmiddel werd gebruikt) te kleuren.
    Eind 19de eeuw kon men alizarine voor het eerst synthetisch bereiden, met als gevolg dat de teelt rond 1920 ophield.†Door de teloorgang van de meekrapteelt is deze plant nu bijna verdwenen. Recent wordt in Zeeland en Brabant echter weer meekrap geteeld.