Home

Dubois' zoektocht naar de missing link

De ironie wil dat de studie naar de evolutie van de mens in Nederland momenteel ondermaats is ontwikkeld, terwijl deze studie eind 19de eeuw is begonnen door de Nederlander Eugène Dubois (1858-1940).

Bezeten van het idee om de ontbrekende schakel (missing link) tussen mensaap en mens te vinden, gaf Dubois zijn wetenschappelijke carrière op en nam dienst in het Koninklijk Nederlandsch Indisch Leger, om in Indonesië naar fossielen te kunnen zoeken.

 

In 1891 en 1892 slaagde hij er op Java in om een schedelkapje, een dijbeen en een kies te vinden die serieus beschouwd kunnen worden als een schakel tussen mensaap en mens.

In 1894 presenteerde hij deze vondsten als de missing link, Pithecanthropus erectus  (rechtoplopende aapmens). Deze interpretatie werd niet zomaar door vakgenoten aangenomen. Zo meenden sommigen dat het schedelkapje van een gibbon afkomstig zou zijn.

Tegenwoordig worden de vondsten als menselijke fossielen erkend. De naam Pithecanthropus is echter veranderd in Homo erectus. Dubois' "Rechtoplopende aapmens van Java" wordt gezien als een Indonesische variant van Homo erectus, die oorspronkelijk uit Afrika is gekomen en zich aan de Indonesische omstandigheden heeft aangepast.

 

De vindplaats Trinil langs de Solo-rivier op Midden-Java, ten tijde van de opgraving, eind 19de eeuw. Hier vond Eugène Dubois de resten van de Javamens, hetgeen een enorme impuls betekende voor de ontwikkeling van het vak paleoantropologie. Op de foto is duidelijk te zien dat de opgraving grondig werd aangepakt.

 

    bron: Paul Storm