Home

Baby op komst: groei en ontwikkeling vanaf de bevruchting tot de geboorte

In de eerste acht weken na de bevruchtinggebeurt er heel veel.
De bevruchte eicel gaat zich razendsnel delen.

Na veel celdelingen is de eicel veranderd in een embryozo groot als een appelpit.
Dit embryo bevat miljoenen cellen die organen beginnen te vormen.

De eerste weken

Rond de tweede week heeft zich een zenuwbuis gevormd waaruit het ruggenmerg zal groeien.
Tussen de derde en vierde week gaat het hart kloppen en ontstaat er een netwerk van bloedvaten.
Lever en longen zijn al zichtbaar.
Ook is er een eenvoudig begin van de hersenen.
Aan de buitenkant kun je een eerste aanzet†van de armen en de benen zien.

Baarmoeder met†foetus van ongeveer 16 weken


Na acht weken is het embryo ongeveer zo groot als een aardbei.
Het begint al op een mens te lijken en heet vanaf nu foetus.
Alle belangrijke organen zijn er al.
Net als de armen, de benen en de voornaamste gewrichten.
Vingers en tenen kunnen nog met huidvliezen aan elkaar vastzitten.
Ook het gezicht begint vorm te krijgen met neus, lippen, oren en oogleden.

Een foetus van acht weken weegt meestal niet meer dan† ťťn gram.
In de maanden daarna†wordt hij een behoorlijk stuk zwaarder:†
bij de geboorte weegt een baby in Nederland gemiddeld†iets meer dan drie kilogram.†

Na de achtste week ontwikkelt de foetus zich verder in een zak binnen de baarmoeder.
Deze zak is gevuld met vruchtwater dat hem tegen schokken beschermt.†
De foetus dobbert daar in het donker in rond.
Hij begint al te bewegen maar zijn moeder kan dat†nog niet voelen.†
Vanaf de zestiende week is dat wel mogelijk.†
Als zijn moeder heel goed oplet, kan ze hem al voelen 'schoppen'.


Verdere groei en ontwikkeling

De belangrijkste organen ontwikkelen zich dus in de eerste maanden van de zwangerschap.
De maanden daarna heeft de foetus hard nodig om verder te rijpen en te groeien.†
Het lichaam is immers opgebouwd uit een groot aantal ingewikkelde systemen.
Er moet dus nog flink wat werk verzet worden.

Ben je in verwachting? Dan kun je vanaf de zestiende week de ontwikkeling van je kind†zelf bekijken als je een 'echo' laat maken.
Een echograaf zendt geluidsgolven uit die door het lichaam van de foetus weerkaatst worden.
De computer maakt via de teruggekaatste golven een beeld van de bewegende foetus.
Zo kunnen de ouders op het computerscherm†zien hoe groot†hun kind al is, hoe het ligt en soms ook of het een jongetje of meisje is.††


Verzorging

Een foetus heeft een prachtig verzorgingssysteem: de placenta ofwel moederkoek.
Bezorging aan huis, een soort Tafeltje-dek-je.
Via de moederkoek krijgt de foetus alle voeding en zuurstof die hij nodig heeft.
De moederkoek is eigenlijk een soort doorgeefluik: hij haalt zelf alles†uit het bloed van de moeder.
Maar hij let heel goed op welke stoffen hij doorlaat: op een enkele uitzondering na komen schadelijke stoffen er niet door.
Tenslotte ruimt hij ook nog op: alle afvalstoffen worden afgevoerd naar het bloed van de moeder.

De moederkoek is een soort platte schijf die aan de buitenkant tegen de vruchtwaterzak aan zit.
Via de navelstreng zit hij vast aan het midden van de buik van de foetus.
Naarmate de foetus verder groeit ontwikkelt de moederkoek zich ook steeds verder.
Op het eind van de zwangerschap†is hij†ongeveer 20 centimeter†in doorsnee en 2,5 centimeter dik.


De laatste weken

Als de foetus ongeveer 32 weken oud is gaat hij ondersteboven liggen.
Hij 'daalt'†dan in.
Dat wil zeggen dat hij met het hoofdje naar beneden in de baarmoeder ligt.
Hij ligt dan als het ware 'startklaar' en ziet er al bijna uit zoals bij de geboorte.

Een pasgeborene. © Heureka, Finland

Een pasgeborene.
© Heureka, Finland

Na 38 weken is de foetus helemaal klaar om geboren te worden.
Nu is het nog wachten op de bevalling.


Uitleg woorden:

Embryo De eerste acht weken van de zwangerschap noemen we het ongeboren kind
een embryo.
Het woord embryo is afgeleid van het Griekse woord voor 'rijp worden'.
Foetus Vanaf acht weken noemen we het ongeboren kind een foetus.†
Dit woord is afgeleid van het Latijnse woord voor 'jongen voortbrengen'.††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††