Home

Lamarck (1744-1829)

Lamarck (1744-1829) is vooral bekend door het lamarckisme: evolutie met overerving van verworven eigenschappen en kenmerken. Lamarck heeft onrechtstreeks - een grote rol gespeeld bij de totstandkoming van Charles Darwins evolutietheorie: hij was in zeker opzicht Darwins intellectuele sparringpartner.

De Franse bioloog Jean Baptiste de Lamarck publiceerde in 1801 een evolutietheorie die gebaseerd was op de erfelijkheid van modificaties die zijn ontstaan door gebruik en onbruik. Dat wil zeggen dat aangeleerde of verworven eigenschappen zouden worden overgedragen op de nakomelingen. Deze (onjuiste) visie betreffende de overerving van verworven eigenschappen noemt men het lamarckisme. Het lamarckisme was de eerste goed uitgewerkte evolutietheorie.

Lamarck legde de nadruk op de rol van milieufactoren bij het optreden van modificaties. Een verandering in het leefmilieu van een organisme leidt tot een verandering in het gedrag. Daardoor worden bepaalde organen en lichaamsstructuren meer gebruikt, en andere weer minder. De meer gebruikte delen worden groter en sterker, de minder gebruikte delen nemen in grootte en functie af. Volgens Lamarck zijn deze veranderingen erfelijk.

Lamarck veronderstelde dat de aarde zeer oud was en dat alle levensvormen zich gestaag perfectioneren (doelgerichte evolutie).

Charles Darwin had veel respect voor Lamarck, alhoewel hij diens evolutietheorie afwees. Het is echter opmerkelijk dat Darwin later, net als Lamarck, overerving van verworven eigenschappen (zoals de spierballen van de smid) mogelijk achtte.