Zwemmers

Zwemmende dieren bewegen zich onder water voort. Water biedt veel weerstand aan het voortbewegen. Daarom hebben deze dieren meestal een gestroomlijnde lichaamsbouw.

Er zijn vier groepen zwemmers: vissen, vertikaal bewegende staartzwemmers, zijdelings golvende staartzwemmers en peddelende zwemmers.

Vissen

basisvorm van het vissen skelet

Vissen maken tijdens het zwemmen een zijdelingse golfbeweging met hun lichaam. Met hun staart, die verticaal staat, zetten zij zich tegen het water af. Door hun gestroomlijnde lichaamsbouw, ondervinden vissen weinig weerstand in het water en schieten ze snel vooruit.

De wervelkolom van vissen is lang en beweeglijk in het horizontale vlak. Met de vinnen bepalen ze hun houding in het water, vergroten ze hun stabiliteit en kunnen ze sturen.

Er zijn twee groepen vissen: golvende zwemmers en buikschuivers.

-golvende zwemmers

Het lichaam is van links naar rechts afgeplat. De meeste vissen zwemmen door middel van een golfbeweging van hun lichaam. Ze kunnen deze beweging lang volhouden: het zijn vaak lange-afstandszwemmers. Andere vissen zwemmen voornamelijk door bewegingen van hun vinnen: zij kunnen goed manoeuvreren, stilhangen en achteruit zwemmen.

de haring is een golvende zwemmer

-buikschuivers

Het lichaam is van boven naar beneden afgeplat. Daarom kunnen deze vissen dicht over de bodem zwemmen. Hierbij ontstaan tussen de vis en de bodem golven met een opwaartse druk die de vis als het ware dragen. Dit maakt het zwemmen makkelijker. Platvissen zwemmen op hun zij, roggen op hun buik.

De schol is een buikschuiver

De zwembeweging van de schol

De stekelrog is een buikschuiver

Zwembeweging van de rog

Vertikaal bewegende staartzwemmers

basisvorm vertikaal bewegende staartzwemmer

Zoogdieren die uitsluitend in het water leven, hebben een gestroomlijnde lichaamsvorm die lijkt op die van een vis. Hun staart ligt plat in het water, en stuwt het lichaam door een op- en neergaande beweging vooruit.
De staart- en rugvin zijn niet zichtbaar in het skelet, omdat ze bestaan uit bindweefsel. De voorpoten zijn omgevormd tot flippers, die helpen bij het sturen. De achterpoten ontbreken.

de Gangesdolfijn is een vertikaal bewegende staartzwemmer

de Surinaamse zeekoe is een vertikaal bewegende staartzwemmer

Zijdelings golvende staartzwemmers

basisvorm zijdelings golvende staartzwemmer

Deze dieren leven hoofdzakelijk in het water, maar komen ook aan land. Op het land verplaatsen ze zich door middel van vier poten. In het water zwemmen ze door middel van een zijdelingse golfbeweging van hun lange, krachtige staart. Meestal steekt hun kop recht vooruit. Door de voortstuwende kracht van de staart, schieten ze snel door het water.

de mississippialligator is een zijdelings golvende staartzwemmer

Peddelende zwemmers

Peddelende zwemmers bewegen zich voort door te peddelen met hun ledematen. Dit kan afhankelijk van de soort met de voorpoten of met de zowel voorpoten als achterpoten gebeuren.

De peddelpoten zijn bij deze dieren voorzien van zwemvliezen om de afzet op het water te vergroten.

De koningspinguin peddelt met zijn voorpoten

De soepschildpad peddelt met zijn voorpoten

Het vogelbekdier peddelt met zijn voor- én achterpoten