Home

Faraonisch Egypte - Hoe ziet de ideale natuur eruit?

De tuin is de natuur volgens het ideaal van de cultuur.

De Egyptische tuin is een natuurtempel. Met het levenbrengende water in de vijver en de vruchtbomen staat de tuin in het teken van wedergeboorte. De aanleg en het onderhoud zijn religieuze handelingen, die tot doel hebben de kringloop van de natuur in stand te houden. Tegelijk is de tuin een voedselbron, die de bezitter van groente, vis en wijn voorziet.†Zoals alle dagelijkse handelingen zijn werken in de tuin en godsdienst nauw met elkaar verbonden.

Egyptenaar drinkt water uit de vijver in zijn tuin
Vruchtbaarmakend water

In het midden van de Egyptische tuin bevindt zich altijd een rechthoekige vijver, of het nu een koningstuin, een tempeltuin of een privť-tuin is. Zoals in de werkelijke natuur de Nijl het land vruchtbaar maakt, zo voedt de vijver de tuin. De rijk beplante oever en de vissen (Nijltilapia), watervogels (wintertaling, Nijlgans, marmereend) en bovenal de lotus benadrukken de betekenis van het water als bron van het leven. Net als de lotus was ook Egypte eens uit het oerwater opgerezen, en door de kracht van het water werd die schepping steeds herhaald. De vijver wordt omringd door rijen wijnstokken en vruchtbomen, zoals de dadelpalm, vijgenboom en de granaatappelboom. Op de rand groeien klaproos, korenbloem, chrysanten, en in het water witte en blauwe lotus en papyrus.

Natuurtempel

In de meeste Egyptische tuinen was een kapel aanwezig. De kapel bevestigt de religieuze betekenis van de tuin. In de kapel is een altaar waarop een deel van de tuinopbrengst, zoals groente, brood, wijn en vissen, geofferd kan worden. De combinatie van de kapel met de imposante toegangspoort, de ommuring, de vijver en de bomen, die zo geplant zijn dat ze op zuilenrijen lijken, maakt van de tuin een besloten prive-tempel, die gewijd is aan de kringloop van het leven.

Binnen de muur die het hele wooncomplex omgeeft zijn weer andere muren geplaatst. Deze bieden bescherming tegen zand, wind, en dicht bij de Nijl tegen overstroming. Ook zorgt de doorgaans hoge muur voor schaduwrijke plekken. Maar vooral scheidt de muur de vruchtbare heilige plaats die de tuin is, van de chaos die in de woestijn heerst. De chaos die in de werkelijke natuur heerst, wordt immers geassocieerd met de kwade machten, en de toestand van de wereld vůůr de schepping. Met de schepping ontstond een kosmische orde, die steeds verdedigd moet worden tegen de chaos. De ordelijke, geometrische inrichting van de tuin weert de duistere krachten.

Het hiernamaals

Veel van wat over Egyptische tuinen bekend is, weten we dankzij grafschilderingen. Deze hadden als functie de dode in het hiernamaals van eten en drinken te voorzien, en hem de koelte en rust te geven die hij ook in zijn aardse tuin genoten had.

Meer informatie over Egypte in de tijd van de farao's