Home

De islam - Hoe is de natuur georganiseerd?

God is, behalve de Maker, ook de Oorzaak van alle dingen. Alles wat mensen, dieren, planten, aarde, hemel, zon, maan, wolken, wind, regen, dag en nacht aangaat, wordt door Hem gestuurd. Hij is overal, zonder dat men kan zeggen waar. God is immers ondeelbaar, dus Hij kan niet lijfelijk aanwezig zijn in afzonderlijke onderdelen van de natuur.

Kosmosmodel

De aarde bevindt zich in het centrum van de kosmos. De natuur op aarde is stoffelijk en vergankelijk, in tegenstelling tot de hemelbollen, die absoluut en onstoffelijk zijn. Men nam aan dat†de stoffelijke wereld uit vier elementen was opgebouwd: aarde, water, lucht en vuur. Alles wat zich op aarde bevindt is samengesteld uit deze elementen, in steeds wisselende verhoudingen en combinaties. De werking van de elementen maakt dat alles steeds in verandering is. De aarde wordt daarom†de wereld van ontstaan en vergaan genoemd.

De hemel bestond maar uit ťťn element: aether. Aether kent alleen de volmaakte beweging, die in een cirkelvorm gaat. Vandaar dat de planeten in cirkels rond de aarde draaien.†De sterren zitten vast op de buitenste bol, die dagelijks om†zijn eigen as draait. Buiten de aarde is geen verandering.

Ook de koran maakt melding van de geordende schepping in zeven lagen:

Die geschapen heeft zeven hemelen in lagen. Niet zult gij in de schepping van de Erbarmer ordeloosheid vinden.

(Soera 67:3)

Dit model van de kosmos werd door islamitische wetenschappers in de Middeleeuwen overgenomen uit klassieke Griekse geschriften, vooral die van Aristoteles. Ptolemeus had dit Aristotelische model herzien, waarbij hij stelde dat de baan van de planeten niet exact cirkelvormig was. Omdat de schepping als werk van God wel volmaakt můest zijn, weigerden moslims de observaties van Ptolemeus over te nemen.

Verborgen orde

De basis van Middeleeuwse islamitische wetenschap was het van de Griekse filosofen afkomstige geloof dat achter de ogenschijnlijke chaos een fundamentele orde schuilging. Deze orde werd beheerst door universele wetten die toegankelijk waren voor het menselijk verstand. Ieder wezen op aarde vertegenwoordigt een waarheid die buiten de aarde ligt. Dit idee is sterk beÔnvloed door het neoplatonisme, de leer die inhield dat alle onderdelen van de kosmos voortkwamen uit hetzelfde goddelijke principe.

Volgens de islamitische wetenschappers waren de natuurwetten waren niet onveranderlijk. Zij werden de 'gewoonte van God' genoemd, die Hij op ieder moment zou kunnen veranderen als Hij dat wilde.

Meer informatie over de islam