Home

Het tao´sme

De filosofische traditie van het tao´sme is tussen de vijfde en derde eeuw voor Christus in China ontstaan. Twee literaire werken vormen de basis van het tao´sme: de Tao-te ching door Lao Zi en een bundel essays, gedichten en verhalen, de Zhuangzi.

Geschiedenis

Door de eeuwen heenáheeft het tao´sme zich vermengd met allerlei andere disciplines, zoals alchemie, geneeskunde en geomantie. Tegelijk is het tao´sme uitgegroeid tot een religie, compleet met tempels, rituelen en priesters.

Het klassieke tao´sme uitte zich hoofdzakelijk in literatuur en kunst. Maar tao´sme kan ook zo praktisch zijn dat het uitmondt in daadwerkelijke natuurbescherming, zoals door boerengemeenschappen in het oude China gebeurde.

Er zijnávele tao´smes. Zoveel, dat de gemeenschappelijke factor misschien het beste omschreven kan worden als een geesteshouding. De tao´st is nieuwsgierig, meditatief, tolerant, en stelt groot belang in zijn natuurlijke omgeving.

Chinese driepoot

Het tao´sme is in veel opzichten tegengesteld aan een andere invloedrijke leer binnen de Chinese cultuur: het confucianisme. Confucianisme, genoemd naar zijn grondlegger, de filosoof Confucius, houdt zich bezig met ethiek, morele verplichtingen en hiŰrarchische verhoudingen in het maatschappelijke leven en de familie. Daartegenover stelt het tao´sme individualiteit, vrijheid, mystiek en het afwijzen van overheidsinmenging. Vandaar dat het tao´sme altijd in oppositie is geweest tegen de officiŰle cultuur van het land, terwijl het confucianisme door de eeuwen heen voor de machthebbersáwelábruikbaar was.

In de eerste eeuw na Christus drong het uit India afkomstige boeddhisme in China door. Het boeddhisme plooide zich naar de oudere filosofieŰn van het confucianisme en het tao´sme en kende vooral in de zevende en negende eeuw een invloedrijke groeiperiode. Uit de vermenging van boeddhisme en tao´sme ontstond Chan, wat in het westen bekend is onder zijn Japanse benaming Zen. Confucianisme, tao´sme en boeddhisme vormen de pijlers van de Chinese denkwereld.