Home

Gewrichten en spieren

Omdat botten niet buigen heeft het skelet voor zijn beweging scharnierpunten nodig. Deze scharnierpunten worden gevormd door gewrichten. Het skelet beweegt niet uit zichzelf. Hiervoor zijn spieren nodig.

Wat is een gewricht?

Een gewricht is een beenverbinding die beweging tussen botten die naast elkaar liggen mogelijk maakt. Gewrichten vind je bijvoorbeeld in de ellebogen, de knieŽn, de schouders en tussen de vingerkootjes. De werking van een gewricht kan goed worden uitgelegd met behulp van een doorsnede zoals hieronder is afgebeeld.†††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††††

††††††††† Doorsnede van een gewricht (schematisch)

In het plaatje staan twee†botten afgebeeld die met een gewrichtsverbinding aan elkaar zitten. Het ene bot heeft een kogelvormig uiteinde de gewrichtskogel. Het andere bot heeft een komvormig uiteinde, de gewrichtskom. De gewrichtskogel kan in de gewrichtskom bewegen.

Om slijtage te voorkomen en de beweging te versoepelen, zijn beide uiteinden bedekt met een kraakbeenlaagje.

Het gewrichtskapsel is er om de twee botten bij elkaar te houden. Het hier getoonde plaatje is een doorsnede. Bij een echt gewricht zit het gewrichtskapsel er, als een zak, helemaal omheen. Het gewrichtskapsel geeft ook een gewrichtssmeer af. Deze gewrichtssmeer zorgt ervoor dat de beweging soepel blijft verlopen. Het is goed vergelijkbaar met olie die gebruikt wordt voor piepende scharnieren van een deur of kast.

Typen gewrichten

Er zijn drie verschillende typen gewrichten. Kogelgewrichten, rolgewrichten en scharniergewrichten. Elk type gewricht laat een andere manier van bewegen toe.

-Kogelgewrichten

†Schematische afbeelding van een kogelgewricht

Kogelgewrichten zitten in de schouders en het bekken. Deze gewrichten laten beweging in alle†richtingen toe. Hierdoor†kunnen armen en benen vrij bewegen.††

-Scharniergewrichten

†Schematische afbeelding van een scharniergewricht

Scharniergewrichten zitten o.a. in de ellebogen de knieeen en de vingerkootjes. Ze laten beweging in ťťn richting toe.

-Rolgewrichten

†Schematische afbeelding van een rolgewricht

Rolgewrichten zitten in de onderarmen. Ze laten het spaakbeen en de ellepijp om elkaar heen draaien.†Hierdoor kunnen†de handen†draaien.

Hoe brengen spieren het skelet in beweging?

Spieren†zijn via pezen verbonden†met botten. Als een spier samentrekt wordt hij korter en dikker. Hierdoor kan de spier trekkracht uitoefenen op het bot waarmee hij verbonden is.†Deze trekkracht zet het gewricht in beweging.

†Biceps trekt samen, arm buigt
††Triceps trekt samen, arm strekt

In het plaatje is te zien hoe de biceps en de triceps het ellebooggewricht laten bewegen. De spieren hebben een tegengestelde werking. De biceps laat de arm buigen. De triceps laat de arm strekken. Twee spieren met een tegengestelde werking worden antagonisten genoemd.