Home

Biologische bestrijding

Biologische bestrijding is bestrijding ter voorkoming van insectenplagen met behulp van natuurlijke vijanden van deze insecten. Deze wijze van bestrijding is vaak beter, goedkoper en milieuvriendelijker dan toepassing van insecticiden.
De hoofdrolspelers: sluipwespen, roofmijten en roofwantsen.

De belangrijkste in Nederland gebruikte natuurlijke vijanden zijn sluipwespen roofmijten en roofwantsen. Sluipwespen zijn kleine parasieten, waarvan de vrouwtjes een ei leggen in of op een gastheer. De uitkomende larve leeft van deze gastheer en richt hem langzaam te gronde. Als de larve volgroeid is, treedt de dood van de gastheer in. Het vrouwtje kan ook zelf de gastheer doden door deze aan te steken en bloed te zuigen. De mannetjes steken niet. Sluipwespen zijn vaak gespecialiseerd op enkele insectensoorten. Roofmijten zijn kleine spinachtigen, die onder andere spintmijten eten. Spintmijten kunnen een gewas in korte tijd geheel verwoesten. De eerste commerciŽle toepassing van biologische bestrijding in Nederlandse kassen vond dan ook plaats tegen kasspint Tetranychus urticae. Roofwantsen hebben een steeksnuit waarmee ze allerlei andere insecten, bijvoorbeeld tripsen, bladluizen en mijten, aanprikken en uitzuigen. Ze steken soms ook mensen, wat even een stekende pijn veroorzaakt.

Rol van de planten en plantenveredeling

Plantenetende mijten en insecten zoeken een geschikte plant doordat ze aangelokt worden door bepaalde geur- of smaakstoffen. Natuurlijke vijanden van planteneters, zogenaamde fytofagen, gebruiken op hun beurt meestal deze zelfde geur- en smaakprikkels om hun prooi te vinden. Recent is zelfs vastgesteld dat een aangetaste plant extra geursignalen afgeeft. Roofmijten ontdekken die planten daarom eerder dan niet-aangetaste planten. Bij plantenveredeling is het daarom belangrijk niet allťťn op opbrengst te letten, maar ook op dit soort chemische eigenschappen. Deze zorgen er immers dat de plant als het ware zelf hulptroepen kan mobiliseren wanneer zij wordt aangevallen. Ook selectie op het ontbreken van beharing van planten is zinvol. Plantenrassen met weinig of geen beharing zijn gunstig voor biologische bestrijding, omdat beharing de kleine sluipwespen en roofmijten vaak in hun bewegingen belemmert. Daardoor hebben ze minder succes bij het vinden van hun schadelijke prooien.

Resultaten

In Nederland worden minder insecticiden gebruikt door de toepassing van natuurlijke vijanden. Naturalis helpt bij de identificatie van de natuurlijke vijanden. Tomaat, komkommer en paprika worden tegenwoordig vrijwel geheel met behulp van biologische bestrijding gekweekt. Ook in tweederde van de appelboomgaarden wordt dit gedaan. Het gevolg is dat er minder schadelijke resten van chemische stoffen achterblijven in het milieu, en op het fruit of de groente. Bovendien is er minder kans op het ontstaan van resistentie tegen bestrijdingsmiddelen bij schadelijke insecten.