Home

Hawaiivinken

De komst van de Europeanen betekende het einde voor vele vogelsoorten op de Pacifische eilanden. De nieuwkomers introduceerden soorten die tot dan toe niet op de eilanden voorkwamen. Daarnaast werden grote delen in cultuur gebracht, waardoor het leefgebied van de inheemse soorten sterk werd aangetast. Eén van de zwaarst getroffen eilandengroepen, zijn de Hawaii-eilanden. Het zwaarst zijn daar de Hawaiivinken (Drepanididae) getroffen. Zeven soorten zijn al uitgestorven en van de overgebleven soorten zijn nog eens vijf ondersoorten verdwenen. Veel van de nog resterende soorten en ondersoorten staan op het punt van uitsterven. De Hawaiivinken vormen een familie waarin iedere soort zijn eigen voedselspecialisatie had. Dit is met name goed te zien aan de grote verschillen in snavelvorm. Mogelijk maakte deze ver gaande specialisatie de vogels extra gevoelig voor veranderingen in hun leefomgeving.

A. 't Hooft
Kauai-akialoa

Collectie geschonken

De meeste huiden van Hawaiivinken in de collectie van het Nationaal Natuurhistorisch Museum zijn verzameld door Robert Perkins, een Britse ornitholoog die aan het eind van de 19de eeuw op Hawaii werkte. Deze collectie werden op 13 februari 1901 door professor Alfred Newton aan het museum geschonken. Newton was de voorzitter van 'the joint committee appointed by the Royal Society and British Association for Zoology of the Hawaiian Islands'. In de begeleidende brief gaat Newton in op het belang van de collectie, waarvan hij toentertijd de waarde schatte op £ 30. Aan de conservator, Dr. Otto Finsch, schrijft hij:

"Ik hoop dat U de vogels zult waarderen, en ik twijfel daar ook niet aan, daar U zich bewust bent van het feit dat de gehele oorspronkelijke Fauna van de Eilanden gedoemd is uit te sterven, en zelfs de insecten in een hoog tempo verdwijnen (Ja, zelfs de slakken!). Ik zeg dat niet om deze kleine collectie op te waarderen, maar in het belang van de wetenschap, opdat alles in het werk wordt gesteld om deze exemplaren voor het nageslacht te behouden. Ik ben ervan overtuigd dat sommige van deze soorten nooit meer door wie dan ook verzameld kunnen worden. Volgens schattingen van de heer Perkins is de helft van de vogelsoorten die oorspronkelijk op het eiland Oahu voorkwamen reeds uitgestorven, en is de verandering zo snel gegaan dat sommige soorten, die met regelmaat waargenomen werden, nu praktisch onvindbaar zijn."

Pessimisme bewaarheid

Het pessimisme van Newton werd bewaarheid. Omstreeks de eeuwwisseling was een aantal soorten definitief verdwenen, zoals de mamo Drepanis pacifica, de Konavink Loxioides kona, de nukupuu van Oahu Hemignathus lucidus lucidus en alle ondersoorten van de akialoa, uitgezonderd die van het eiland Kauai. Deze ondersoort, Hemignathus obscurus procerus, werd voor het laatst gezien in de jaren zestig en men neemt aan ook dat deze inmiddels is uitgestorven.

purcell
Van links naar rechts: Molokaikruiper, Kauai-akialoa, Hawaii-akialoa, Oahunukupu'u en Mauinukupu'u

Museumcollectie

Het Nationaal Natuurhistorisch Museum heeft in zijn collecties één huid van de mamo, twee Konavinken, één Oahunukupuu, één Hawaii-akialoa en drie huiden en een skelet van de Kauai-akialoa. Daarnaast bezit het museum twee andere ondersoorten die in de jaren zestig uitstierven, namelijk een exemplaar van Mauinukupuu, Hemignathus lucidus affinis en twee exemplaren van Molokaikruipers Paroreomyza maculata flammea.