Home

Rodriguezsolitaire

De Rodriguezsolitaire Pezophaps solitaria (Gmelin, 1789) was een geheimzinnige vogel die verwant was aan de dodo. Het enige dat er van over is, zijn botten die gevonden zijn op het eiland Rodriguez in de Indische Oceaan. Toch weten we ook iets over het gedrag en het uiterlijk van de solitaire. De Fransman François Leguat, die tussen 1691 en 1693 met een groep Hugenoten in ballingschap op Rodriguez leefde, gaf namelijk uitvoerige beschrijvingen. Zo weten we uit zijn reisverslag dat de solitaire, evenals de dodo, niet kon vliegen. Leguat bleek duidelijk onder de indruk van de vogel. Hij versierde o.a. de kaart van de nederzetting op Rodriguez met kleine tekeningetjes van de solitaire.


Botten van Rodriguezsolitaire

Merkwaardig nestgedrag

Eén van de merkwaardigste trekjes die Leguat beschreef, was het nestgedrag van de solitaire. De vogels duldden geen soortgenoten in de buurt van hun nest. De taken van de oudervogels waren strikt gescheiden: mannetjes verdreven mannelijke indringers en vrouwtjes bemoeiden zich met andere vrouwtjes die te dichtbij kwamen. Als per ongeluk een mannetje tegenover een indringster kwam te staan, dan riep hij zijn partner om haar te verjagen. Overigens weerhield de bewondering voor de vogel de Hugenoten er niet van om af en toe een solitaire op te eten. Sterker nog, uit Leguat's verslag weten we dat gebraden solitaire één van de favoriete recepten was in de nederzetting. Met name jonge vogels die in de zomer gevangen werden, golden als een tractatie. Aangezien de solitaire zich relatief gemakkelijk liet vangen, is hij waarschijnlijk net als de dodo voornamelijk door de jacht uitgeroeid.

purcell
Rodriguezsolitaire

Plotseling uitgestorven

Leguats verslag dateert van het eind van de 17de eeuw. Uit een anoniem schrijven weten we dat de solitaire omstreeks 1730 nog vrij algemeen was. Toen Franse onderzoekers echter in 1761 op het eiland kwamen, troffen ze de vogel niet meer aan, alhoewel de lokale bevolking hen verzekerde dat er nog een aantal in leven was. Als de vogel al niet in 1761 was uitgestorven, dan zal dat toch zeker vrij kort daarna zijn gebeurd.

purcell

Museumcollectie

De veertien botten van de solitaire in het Nationaal Natuurhistorisch Museum zijn in 1868 geschonken door professor Alfred Newton uit Cambridge. Newton was zeer goed bekend met de vogels van Mauritius, Réunion en Rodriguez. Hij gold als een specialist op het gebied van zowel de recente als de uitgestorven avifauna. Het was voor Newton vrij gemakkelijk om botten van solitaires en dodo's te bemachtigen, aangezien zijn broer Edward Newton jarenlang voor de koloniale regering op Mauritius werkte.