Home

Japanse wolf

De eerste grote zoölogische en botanische collecties van Japan werden tussen 1824 en 1834 bijeengebracht door de Duitser Philipp Franz von Siebold en zijn assistent HeinrichBürger. Deze Duitsers in Nederlandse dienst hadden hun basis de Nederlandse handelspost Dejima, een kunstmatig eiland in de haven van Nagasaki. Von Siebold doceerde medicijnen aan Japanse studenten, en legde zo vele contacten. Hij wist op die manier natuurhistorisch materiaal uit heel Japan te verzamelen. Veruit het grootste gedeelte van zijn zoölogische verzameling werd naar Leiden verscheept en ligt nu in het Nationaal Natuurhistorisch Museum. In deze collectie bevindt zich een opgezet hond-achtig dier, dat beduidend kleiner is dan de wolven uit Eurazië. Deze 'wolf' werd in 1839 door de directeur van het museum, C.J. Temminck, beschreven als een aparte soort, Canis hodophilax Temminck, 1839. In 1843 werd het dier afgebeeld in de Fauna Japonica, het eerste uitvoerige en helaas niet voltooide werk over de dierenwereld van Japan. Afgezien van het opgezette exemplaar, had Temminck uit Japan ook een skelet en een paar schedels gekregen.

 
Japanse wolf

ondersoorten

Tegenwoordig beschouwt men de Canis lupus hodophilax als een ondersoort van de wolven van het vasteland. Dit ras was te vinden op het eiland Honshu. Op Hokkaido leefde een andere ondersoort, Canis lupus hattai. Ment neemt aan dat beide vormen afstammelingen zijn van wolven, die tijdens de ijstijden in Japan terecht zijn gekomen. Dat moet twee keer gebeurd zijn. Canis lupus hodophilax verschilt het meest van de wolven van het vasteland. Diens voorouders moeten tijdens een vroegere periode Japan bereikt hebben dan de stamvorm van Canis lupus hattai. De dieren leefden in de bergen en bossen. Beide ondersoorten zijn uitgestorven. De laatste wolf op Hokkaido werd gedood in 1890, op Honshu op 23 januari 1905.

purcell
Japanse wolf

Museumcollectie

Het is de vraag, of het opgezette exemplaar in het Nationaal Natuurhistorisch Museum wel een zuivere wolf is. Zelfs voor een Japanse wolf lijkt het dier veel te klein en de rug is te donker. Het exemplaar zou een kruising kunnen zijn tussen een hond en een wolf. Dergelijke kruisingen komen overal ter wereld voor. De kleine wolvenpopulaties in de landen rond de Middellandse Zee worden door deze kruisingen bedreigd. De wolf sterft hier niet echt uit, maar verdwijnt langzaam, doordat de zuivere lijn door paringen met honden verloren gaat. Desalniettemin bewaart het Nationaal Natuurhistorisch Museum toch materiaal van Canis lupus hodophilax in zijn collecties, namelijk een skelet en een schedel.