Home

Stenocercus dumerilii

De middelgrote hagedisStenocercus dumerilii (Steindachner, 1867) werd in 1867 aan de hand van één enkel exemplaar uit het mondingsgebied van de Amazone beschreven. In eerste instantie werd gedacht dat het om hetzelfde dier ging als een soort die elders uit Brazilië beschreven was. Maar recent onderzoek in het Nationaal Natuurhistorisch Museum toonde aan dat dit niet het geval was. Pas in 1960 werd een tweede exemplaar van de soort gevangen. Dit keer werd de vindplaats ook nauwkeuriger omschreven als het gebied ten Oosten van Belém, Brazilië. Omstreeks die tijd werd ook een derde exemplaar in Belém zelf gevangen. Dit dier kwam terecht in de collectie van het Museu de Zoologia te São Paulo. Tot 1976 werden nog eens 62 exemplaren van deze soort verzameld. Maar na die tijd werd, ondanks verschillende pogingen meer van de soort te weten te komen, alleen in 1992 nog slechts één enkel drachtig wijfje gevangen dat een aantal eieren legde waarvan er twee in een terrarium uitkwamen.

A. 't Hooft
Stenocercus dumerilii

Aangepast aan nieuw bos

De meeste exemplaren werden door de plaatselijke bevolking gevangen tijdens het kappen van het bos. Tot het midden van de 19de eeuw was het kleine, nu bekende verspreidingsgebied van de hagedis met primair bos bedekt. Maar door de houtkap is dat goeddeels verdwenen en vervangen door secundair bos. De hagedis heeft zich kennelijk aan deze nieuwe vegetatie kunnen aanpassen. Door zijn kleur, vorm en weinig mobiele gedrag is hij goed gecamoufleerd op de bomen waarop hij leeft. Verder weten we niet veel meer dan dat hij overdag actief is en zich met allerlei insekten voedt. Een exemplaar dat in 1992 werd gevangen, bevond zich op een boomstam met een diameter van 40 cm op anderhalve meter boven de grond. Ook in gevangenschap sliep dit exemplaar regelmatig op takken, maar af en toe ook op de grond, of zelfs gedeeltelijk ingegraven.

A. 't Hooft
Stenocercus dumerilii

Museumcollectie

Voor zover bekend, zijn deze hagedissen in musea buiten Brazilië uiterst zeldzaam. Naast het zogeheten type-exemplaar dat zich in het museum in Wenen bevindt, is er nog een exemplaar in het Museum of Comparative Zoology in Cambridge, Verenigde Staten Alle andere exemplaren, op het exemplaar in São Paulo na, bevinden zich in het Museu E. Goeldi te Belém. Dankzij goede contacten van het Nationaal Natuurhistorisch Museum met het Braziliaanse museum was het mogelijk om via ruil drie exemplaren van deze zeldzame hagedis te bemachtigen.