Home

Megacardita planicosta

Iedereen heeft wel eens een schelp van het strand opgeraapt. Maar dat veel bruinige of blauwe schelpen vaak duizenden jaren oud zijn realiseert bijna niemand zich. Dergelijke schelpen komen massaal voor in oude strandafzettingen op enkele meters tot enkele tientallen meters diepte op de zeebodem vlak voor de kust. Op sommige plaatsen in Nederland kun je zelfs nog veel oudere schelpen vinden. De oudste komen uit Zeeland. Ze zijn samen met onder meer haaientanden losgespoeld uit lagen uit het Eoceen en zijn tot 45 miljoen jaar oud! De meest opvallende Eocene schelp is Megacardita planicosta (Lamarck, 1799).

© Naturalis
Megacardita planicosta (Lamarck, 1799)

Een versteende schelp

Megacardita planicosta is een grote, zware schelp. De schelp is vaak wit of bruin, en in een enkel geval blauw van kleur. Maar dit is waarschijnlijk meer de kleur van de bodem waarin de schelpen gelegen hebben dan de originele kleur. Opvallend zijn de grote hoeveelheden gaatjes die vaak in de schelp voorkomen. De meeste daarvan zijn veroorzaakt door een borende spons, Cliona, maar ook borende wormen hebben hun bijdrage geleverd aan het 'tekenen' van de schelpen.

© Naturalis
Megacardita planicosta (Lamarck, 1799)

Tijdmachine

Het losspoelen van fossielen uit oude lagen en de daaropvolgende menging met veel jongere schelpen wordt remaniėren genoemd. Door het remaniėren maken de fossielen als het ware een reis door de tijd. Het proces is algemeen: de blauwe en bruine schelpen die langs alle Nederlandse en Belgische kusten te vinden zijn, zijn geremanieerd, meestal uit afzettingen van enkele duizenden jaren oud. De schelpen van Megacardita planicosta maken deel uit van de collectie "Nederlandse Stranden en Zeegaten" van het Nationaal Natuurhistorisch Museum. Deze collectie is een van de omvangrijkste in Nederland. Veel van het materiaal werd beschreven in het boek "Fossiele schelpen van de Nederlandse Stranden en Zeegaten," het standaardwerk voor de fossiele schelpen van het Nederlandse strand. De meeste schelpen in de collectie zijn in de loop van de tijd door particuliere verzamelaars aan het museum geschonken.