Home

Wat is een fossiel?

Fossielen zijn overblijfselen van organismen die vroeger hebben geleefd. Ze geven geologen veel informatie over de geschiedenis van onze planeet. Het woord fossiel is afgeleid van het Latijnse ' fodere ' (graven). De term werd voor het eerst gebruikt door de Duitser Georgius Agricola (1494-1555) die daarmee alles bedoelde wat je kon opgraven. Een mooie steen was volgens hem ook een fossiel. De ware aard van veel fossielen werd niet herkend. Men meende dat 'Glossopetra' uit de lucht kwamen en een goed middel waren tegen vergiftigingen. Nicolaus Steno (1638-1686), grondlegger van de stratigrafie, ontmaskerde de Glossopetra als fossiele haaientanden. In de 16de eeuw en 17de eeuw waren twee theorieŽn over fossielen populair. Fossielen zouden worden gevormd door een mystieke kracht, de vis plastica, of waren overblijfselen van de zondvloed. Rond 1700 werd de vis plastica theorie verworpen en werden fossielen algemeen gezien als de resten van planten en dieren die vroeger geleefd hebben.

†††††††††††††††††††††††† Diverse Haaientanden

Soorten fossielen

Fossielen vinden we in afzettingsgesteenten. Het kunnen resten van een organisme zelf zijn, zoals botten, of een afdruk, zoals fossiele bladeren. Ook sporen als pootafdrukken en graafgangen worden tot de fossielen gerekend. Deze laatste categorie noemen we ichnofossielen. De oudste fossielen zijn stromatolieten met een ouderdom van 3,5 miljard jaar. De meeste fossielen zijn echter jonger dan 545 miljoen jaar. Toen verscheen tijdens de zogenaamde Cambrische explosie een groot aantal meercellige levensvormen. Meestal vinden we alleen de harde delen van een organisme als fossiel terug. In zeldzame omstandigheden kunnen ook zachte delen fossiliseren. Vindplaatsen waar dergelijke fossielen worden gevonden noemen we 'Lagerstštte', zoals de beroemde Cambrische Burgess Shale in Canada. Als een overblijfsel nog niet of nauwelijks chemisch is veranderd, spreken we van een subfossiel. Meestal gaat het hier om overblijfselen uit een recent geologisch verleden van soorten die nog altijd voorkomen.