Home

Wat is een gidsfossiel?

Om snel een indruk te krijgen van de ouderdom van een gesteente, maken geologen gebruik van zogenaamde gidsfossielen. Dit zijn fossiele soorten die kenmerkend zijn voor een bepaalde geologische periode.

De geologische tijdschaal wordt onderverdeeld in verschillende geologische perioden. We kunnen die perioden herkennen aan de hand van fossielen uit die periode. Naarmate we de fossielen nauwkeuriger determineren, kunnen we ook nauwkeuriger bepalen om welke periode het gaat. Soorten die bij uitstek geschikt zijn om een bepaalde periode te herkennen, noemen we gidsfossielen of indexfossielen.

Om een gidsfossiel te zijn, moet een soort een groot verspreidingsgebied hebben en geologisch gezien een korte levensduur. Uiteraard mag de soort niet zeldzaam zijn. Het grote verspreidingsgebied is nodig om de geologische periode op een groot deel van de aarde te kunnen herkennen. Zonder de relatief korte levensduur zou het gidsfossiel niet meer kenmerkend zijn voor ťťn periode.

Ammoniet
Ammoniet

Wat zijn goede gidsfossielen?

De beste gidsfossielen zijn dan ook soorten die behoren tot groepen met een hoge evolutiesnelheid en dus een korte levensduur, en die in zeezwemmen of met het plankton meedrijven. Dat laatste zorgt voor een grote verspreiding. Zo vormen verschillende soorten graptolieten belangrijke gidsfossielen in het Siluur en Ordovicium en zijn ammonieten belangrijke gidsfossielen voor het Jura en Krijt. Vroeger gebruikte men vooral macrofossielen, zoals ammonieten en graptolieten. Tegenwoordig worden vooral microfossielen zoals conodonten en foraminiferen gebruikt.

Gidsfossielen geven de mogelijkheid snel een indruk te krijgen van de ouderdom van een gesteentepakket. Ze zijn echter niet meer zo belangrijk als vroeger, aangezien van steeds meer soorten duidelijk is dat ze niet overal tegelijkertijd voor het eerst voorkwamen. Het is daarom belangrijk ook naar andere fossielen te kijken. Daarnaast kunnen we ook allerlei andere geologische informatie gebruiken, zoals zeespiegelstijgingen en paleomagnetisme.