Home

Twee modellen over de evolutie van de mens

De Out of Africa theorie en het multiregionale model zijn twee modellen over de evolutie van de mens. De moderne mens zou of in Afrika zijn ontstaan, of in verschillende gebieden op aarde.

Wetenschappers gaan ervan uit dat de evolutie van de mens grotendeels in Afrika plaatsvond. Zo'n vijf miljoen jaar geleden zouden de mensapen zich door een veranderende omgeving hebben ontwikkeld tot aapmensen (Australopithecus) die op twee benen liepen. Hieruit zou zich een vorm van Homo, het geslacht waar de huidige mens toe behoort, hebben ontwikkeld. Die ontwikkeling wordt vooral gekenmerkt door een toename van het hersenvolume. Over hoe het dan verder gaat, is een wetenschappelijk strijd gaande. Er zijn twee ideeŽn omtrent het ontstaan van de recente mens: het zogenaamde multiregionale model (Out of Africa-1 model) en het Out of Africa-2 model.

Multiregionale model

Het multiregionale model gaat ervan uit dat zo'n 1,5 miljoen jaar geleden een mensachtige, Homo erectus genaamd, Afrika verliet (Out of Africa-1 model). Volgens dit model heeft de recente mens, Homo Homo sapiens, zich overal ter wereld ongeveer gelijktijdig uit Homo erectus ontwikkeld. Op verschillende plaatsen in Afrika, AziŽ en Europa ontstonden verschillen, die we vandaag de dag als raskenmerken terugvinden. Sommige wetenschappers gaan hierin zo ver, dat ze Homo erectus zelf al aanduiden als Homo sapiens. In dat geval ontstond de recente mens dus al 1,5 miljoen jaar geleden.

De Wadjak schedels, die zich in de collectie van Naturalis bevinden, speelden lange tijd een rol in het multiregionale model. Ze werden gezien als voorouders van de aboriginals. Een Nederlandse onderzoeker wist echter aan te tonen dat dit niet klopt. De Javaanse Wadjakschedel blijkt een vrij recente voorouder te zijn van de moderne Javanen.

Out of Africa-2 model

Het Out of Africa-2 model gaat ervan uit dat het centrum van het ontstaan van de moderne mens in Afrika ligt. Daar zou zo'n twee miljoen jaar geleden een mensachtige, Homo ergaster genaamd, zijn geŽvolueerd. Hieruit zou zich Homo erectus hebben gevormd. Homo erectus was de eerste mensachtige die Afrika verliet. In Afrika ging de evolutie verder. Daar zou zich uit Homo ergaster de recente mens Homo sapiens hebben ontwikkeld. Ook deze verliet op een gegeven ogenblik Afrika. Toen de moderne mens in gebieden buiten Afrika aankwam, zou hij Homo erectus en zijn nakomelingen hebben verdrongen.

De eerste schedels met sapiens-achtige kenmerken werden gevonden in Afrika en dateren van zo'n 200.000 jaar geleden. In dit model ontstond de recente mens dus 200.000 jaar geleden in Afrika.