Home

Stammen wij af van de apen?

Vaak wordt beweerd dat de mens van de apen afstamt. Dat is niet helemaal juist. De apen zijn onze neven, niet onze voorouders.

Toen Darwin zijn On the origin of species publiceerde, wijdde hij slechts één regel aan het ontstaan van de mens. "Ook zal er licht geworpen worden op de afstamming van de mens". Ofschoon hij met geen woord over apen repte, ging al snel het gerucht de ronde dat de mens zou afstammen van de apen. Het verhaal gaat dat een domineesvrouw daarop reageerde met de woorden: "Laten we bidden dat het niet waar is. Maar als het waar is, laten we dan bidden dat het niet algemeen bekend wordt." In cartoons werd Darwin afgebeeld met een apenlijf.

De suggestie dat de mens van de apen afstamt, was dan ook alom aanwezig. Uiteraard zou dat dan één van de mensapen moeten zijn. Want in een groot aantal kenmerken lijken gorilla's, orang-oetangs, gibbons en chimpansees op ons. Zo hebben ze bijvoorbeeld, net als de mens, geen staart.

Neven

Toch kunnen we niet zeggen dat de mens van de apen afstamt. Geen van de apen die vandaag de dag leeft, is de voorouder van de mens. Wel delen we met de apen een gemeenschappelijke voorouder. De mensapen zijn onze naaste verwanten in het dierenrijk. Het zijn zogezegd onze neven. Hoe sterk die verwantschap is, blijkt wel uit DNA-onderzoek. Als we het DNA van een mens vergelijken met dat van een chimpansee, dan blijkt 99 % van het DNA hetzelfde te zijn.

De gemeenschappelijke voorouder van de mens en de chimpansee leefde zo'n vijf miljoen jaar geleden. Waarschijnlijk zouden we, als we die voorouder zouden zien, het herkennen als een aap. Typisch menselijke kenmerken, zoals het rechtop lopen en de grote herseninhoud, ontstonden pas nadat onze evolutielijn was afgesplitst van die van de chimpansee.