Home

Zoeken

Zoek in 6489 artikelen


    Waar komt ijzer vandaan?

    IJzer is lange tijd het belangrijkste metaal geweest: denk maar aan het ijzertijdperk. Ook nu nog is de ijzer- en staalindustrie van groot economisch belang. Maar hoe komen we eigenlijk aan ijzer? De aardkern mag er dan grotendeels uit bestaan, in de aardkorst waarop wij leven is zuiver ijzer zeldzaam.
    Verschillende bronnen

    Voor het winnen van zuiver ijzer gebruiken we ijzerhoudende mineralen. Daar bestaan er honderden van, waarvan we er slechts vier gebruiken als ijzererts. 'IJzererts' betekent dan ook alleen dat het ijzer er economisch uit gewonnen kan worden. Het zijn de mineralenhematiet, magnetiet, goethiet en sideriet. Soms worden ook pyriet, pyrrhotien en ilmeniet gebruikt als ijzererts, maar uit deze mineralen is het ijzer erg moeilijk vrij te maken. In Amerika gebruikt men overwegend hematiet als ijzererts. Hematiet bestaat uit een verbinding van ijzer en zuurstof (Fe2O3). Het is een veel voorkomend mineraal met een metalige glans en een roodachtig bruine of zwarte kleur. Krassen we met hematiet op een ongepolijst stuk aardewerk, dan zal het mineraal een rode streep te zien geven, ongeacht de eigen kleur. Mooie kristallen van glanzend zwart hematiet komen voor op het eiland Elba, in Cumbria (Engeland) en bij de Sint Gothard in Zwitserland.

    IJzer
    IJzer

    Een natuurlijke magneet

    Magnetiet (Fe3O4) is het meest rijkaan ijzer, maar wordt minder dan hematiet als ijzererts gebruikt. Het is een hard, zwart mineraal met een metalige glans. Het mineraal is zo genoemd omdat het sterk magnetisch is en wordt aangetrokken door een gewone staafmagneet. Wanneer we een stuk magnetiet ophangen, zal het gaan wijzen naar de magnetische noord- en zuidpolen van de aarde. Dit sterk magnetische mineraal was dan ook het eerste gebruikte kompas. Veel exemplaren zijn zelf natuurlijke magneten en kunnen stukjes ijzer aantrekken. De grootste magnetietvoorkomens in de wereld liggen in het noorden van Zweden, dichtbij Kiruna en Gallivare. Andere belangrijke vindplaatsen bevinden zich in Noorwegen, Roemenië en de Oekraïne. De sterkste natuurlijke magneten zijn echter te vinden in Siberië en in het Harzgebergte (Duitsland).

    IJzer
    IJzer

    Minder maar toch goed

    Goethiet en sideriet zijn andere belangrijke ijzerertsen. Goethiet is een waterstof bevattend ijzeroxide (FeO.OH). Het is een gelig bruin tot donkerbruin mineraal, dat veel voorkomt door verwering van andere ijzerhoudende mineralen. In Europa komt goethiet onder andere voor in de ertsen van Alsace-Lorraine (Frankrijk), in Westfalen (Duitsland), en in de Bohemen (Tsjechië). Sideriet is een ijzercarbonaat (FeCO3) en is licht- tot donkerbruin. Het komt vaak gemengd met kleimineralen in knollen voor. Het komt ook voor als 'zwarte band' erts, wanneer het is gemengd met koolstof. Dit komt voor dichtbij koolafzettingen, zoals in Groot-Brittannië, waar deze afzettingen vroeger op grote schaal werden gedolven. Nu worden deze afzettingen alleen nog bewerkt in Staffordshire en Schotland. In Styria (Oostenrijk) komt sideriet voor in kalksteen en wordt daar op grote schaal gewonnen. Behalve in deze twee landen is sideriet in de rest van de wereld onbelangrijk als ijzererts.