Parels

Natuurlijke parels

Parels zijn abnormale parelmoervormingen die zich soms ontwikkelen in de mantel van parelmoervormende schelpdieren, meestal tweekleppigen. Het verschijnsel is niet echt zeldzaam. Een argeloze gastronoom die van een maaltijd Zeeuwse mosselen geniet, kan zelfs knarsetandend worden verrast door de vondst van een pareltje. Mooie, commercieel interessante parels zijn wel zeldzaam. Ze worden verkregen uit pareloestersoorten van de geslachtenPteria en Pinctada, vooral uit Pinctada Pinctada margaritifera. De bekendste gebieden waar deze parels worden gevonden zijn de Rode Zee, Sri Lanka, de Maleisische Archipel, Noord- en West-Australië, Japan, en de kust van Venezuela in het Caribische gebied. Daar hebben vooral de parels van het eiland Margarita een zekere faam.

Ook grote zoetwatermossels, onder andere de in Europa en ook in Nederland algemeen voorkomende parelmossel Margaritana margaritifera                 vormen regelmatig parels. Deze parels zijn doorgaans min of meer langwerpig van vorm en van minder kwaliteit dan uit zee verkregen parels.

Parelvorming

Een parel ontstaat doordat een schelpdier een irriterende, toevallig in de mantel terechtgekomen ongerechtigheid inkapselt en op dezelfde wijze met parelmoer bekleedt als de binnenkant van de eigen schelp. Zo'n ongerechtigheid kan een zandkorreltje of een kalkfragmentje zijn, maar uit röntgenonderzoek is gebleken dat het ook vaak gaat om parasieten gaat. Met name bekend zijn vroege stadia uit de levenscyclus van een bepaalde lintwormsoort. De volwassen lintworm leeft in het spijsverteringskanaal van bepaalde roggen die pareloesters eten. Veel natuurlijke parels zijn onregelmatig of grillig van vorm. In handelsjargon heten ze daarom barokparels. Ze hebben doorgaans geringe waarde. Mooie, ronde, natuurlijke parels zijn zeldzaam en dus duur

Het principe van de parelkweektechniek laat ook ruimte voor grappige toepassingen. In plaats van kalkkorreltjes kunnen ook voorwerpjes in pareloesters of zoetwatermossels worden ingebracht, die op de normale wijze door de schelp met parelmoer worden bedekt. Zo zijn er in Zuidoost-Azië bijvoorbeeld kleine parelmoeren boeddhabeeldjes op de markt.

Imitatieparels

Naast cultivéparels kennen we ook imitatieparels, tegenwoordig een ordinair surrogaat. Vroeger vormden ze echter het enige betaalbare alternatief voor natuurparels. Imitatieparels zijn meestal glazen kralen bedekt met een dun laagje parelessence. Dit is een suspensie van iriserende guaninekristallen, die wordt verkregen uit de glanslaag van de schubben van bepaalde vissen, zoals haring- of voornachtigen. Parelessence wordt ook gebruikt om parelmoerglans te geven aan bijvoorbeeld nagellak.