Home

Drakenbloedboom

De Drakenbloedboom is een bijna legendarische plant, die voornamelijk voorkomt op de Kanarische eilanden. Het grootste bekende exemplaar staat op Tenerife en is een toeristische trekpleister.
De 'duizendjarige' drakenbloedboom in Icod de los ViŮos (Tenerife) (foto Jan Hengstmengel)
De 'duizendjarige' drakenbloedboom in Icod de los ViŮos (Tenerife)†††††††††††††††††††††††††††††††††(foto Jan Hengstmengel)
Verspreiding en verwantschap

De Drakenbloedboom†(Dracaena draco)†komt oorspronkelijk vooral voor op de Kanarische eilanden, en in mindere mate ook op Madeira en de Kaap-Verdische eilanden. Momenteel is deze plant vrijwel niet meer in wilde staat te vinden. Het geslacht Dracaena wordt gerekend tot de Agavefamilie (Agavaceae) of ook wel tot de nauw verwante Drakenbloedboomfamilie (Dracaenaceae). Dit geslacht komt voor in tropisch en subtropisch Afrika, AziŽ en AustraliŽ, en omvat ongeveer 50 soorten.

Een boom van 6000 jaar oud?

Toen de Duitse natuuronderzoeker Alexander von Humboldtin 1799 op zijn beroemd geworden reis naar Zuid-Amerika de Kanarische eilanden bezocht, zag hij in de Orotava-vallei op Tenerife een reusachtige drakenbloedboom. Het exemplaar was ongeveer 16 tot 19,5 meter hoog, terwijl de omtrek vlak boven de basis van de stam 14,6 meter bedroeg. Hij schatte de leeftijd op 6000 jaar en veronderstelde dat het daarmee de oudste boom op aarde was.

Een twijfelachtige schatting

Von Humboldt's schatting was gebaseerd op het aantal vertakkingen van de boom. Deze methode is echter twijfelachtig. Er is te weinig informatie over de snelheid waarmee de soort zich vertakt. Bovendien is vaak niet goed te zien waar een vertakking begint en eindigt. Al met al is Von Humboldt's schatting waarschijnlijk nogal aan de hoge kant, hoewel niet ter discussie staat dat de boom in kwestie zeer oud moet zijn geweest. Een veel nauwkeuriger methode om de leeftijd van bomen te bepalen is het tellen van jaarringen. Dit kan echter alleen bij bomen met zogenaamde secundaire diktegroei, een verschijnsel dat alleen voorkomt bij zogenoemde Tweezaadlobbigen. Hiertoe behoren verreweg de meeste bomen. De Drakenbloedboom is echter een vertegenwoordiger†van de Eenzaadlobbigen, en bij deze groep -†waartoe ook de palmen worden gerekend - komen geen jaarringen voor.

De tegenwoordige status van de Drakenbloedboom

De boom van Tenerife, waarvan Von Humboldt melding maakte, ging helaas verloren tijdens een orkaan in 1867. Gelukkig waren er nog meer van deze reuzen op het eiland. Het grootste nu nog bestaande exemplaar is te bewonderen in het dorp Icod de los ViŮos, aan de noordkust van het eiland Tenerife. Dit exemplaar is 17 meter hoog en drie meter dik, en functioneert momenteel als een toeristische trekpleister. Zijn leeftijd wordt door sommigen geschat op 3000 jaar, door anderen op 'slechts' 500 jaar. De hoge ouderdom†die de soort wordt geacht te kunnen bereiken, komt ook tot uiting in de Spaanse naam 'draco millenario' (duizendjarige drakenbloedboom).

Guanches en drakenbloed

Op de Kanarische eilanden speelde de Drakenbloedboom een belangrijke rol in het religieuze leven van de oorspronkelijke bewoners, de Guanches. Daarnaast gebruikten zij het sap van de boom als helend smeersel en om hun doden te balsemen. In de Middeleeuwen bracht men het sap in verband met hekserij omdat het, aan de lucht blootgesteld, oranjerood kleurt. Vandaar de naam drakenbloed. Drakenbloed werd nog recentelijk gebruikt voor medicinale en cosmetische doeleinden, en verder als kleur- of verfstof. Italiaanse vioolbouwers, bijvoorbeeld, voegden het toe aan de lak van door hen gebouwde instrumenten.