Home

Endemen

Endemen zijn soorten die alleen in een beperkt gebied voorkomen, zoals een eiland, een eilandengroep, een berg, een meer of zelfs een heel continent. Hoe kleiner het gebied, hoe kwetsbaarder de endeem voor uitsterven. Bepaalde gebieden kennen een groot aantal endemische soorten. Als zon concentratiegebied verloren gaat, dan zijn in één klap veel soorten tegelijkertijd van de aardbodem verdwenen. Daarom is het belangrijk dat dit soort gebieden beschermd worden.

Het voorkomen van een endemische soort in een klein gebied, kan er op wijzen dat deze soort in andere gebieden is uitgestorven. De reden van uitsterven verschilt van plaats tot plaats. Daarom zal het nooit gebeuren dat alle endemen zullen overblijven in één gebied. Wanneer we dus in een bepaald gebied meerdere endemische soorten tegenkomen, heeft dit een andere oorzaak. Meestal is zon gebied gedurende een lange tijd geïsoleerd geweest van andere gebieden. Toch is het niet zo dat de meeste endemen op eilanden voorkomen. Bovendien zijn er delen van het vaste land met grote aantallen endemen. Naast de isolatie van een gebied, moeten er dus andere factoren een rol spelen in de vorming van concentratiegebieden. Daarom moeten we de geschiedenis van een gebied zien te achterhalen. Door de verwantschappen van endemen in concentratiegebieden te bestuderen, kunnen we meer over de geschiedenis van het gebied te weten komen. Deze tak van wetenschap heet fylogenetische biogeografie (fylogenie = evolutionaire geschiedenis van een groep organismen). Wanneer blijkt dat endemen die in verschillende concentratiegebieden voorkomen aan elkaar verwant zijn, is dit een aanwijzing dat deze gebieden ooit met elkaar verbonden zijn geweest. Ze kunnen door een externe oorzaak, zoals gebergtevorming, van elkaar gescheiden zijn geraakt. Vervolgens hebben de opgedeelde populaties zich ontwikkeld tot nieuwe soorten (vicariantie).