Home

Sponzen

Wetenschappelijke naam: Porifera

 

Sponzen zijn eenvoudig gebouwde, meercellige, vastzittende bodemdieren, die overwegend leven in zee. Ongeveer 150 van de 10.000 soorten leven in zoet water.
Sponzen hebben geen organen. Hun lichaam bestaat uit twee lagen cellen met daartussen een gelatineuze laag. Hierin bevinden zich - naast amoeboïde cellen - kalk- of kiezelnaaldjes (spicula) dan wel plastische sponginevezels, die alle voor stevigheid zorgen. Op grond van deze stevigheidsstructuren ('skelet') worden de Sponzen wel onderverdeeld in Kalksponzen (bijv. de Neptunusbeker), Glassponzen (bijv. het Venusmandje) en Echte sponzen (bijv. de Badspons en de Tobbespons).
Sponzen hebben één of meer centrale holten (spongocoel) met in- en uitstroomopeningen. Kraagcellen (choanocyten) zorgen voor het opwekken van een waterstroom voor de aanvoer van voedsel en zuurstof en de afvoer van afvalstoffen. Deze kraagcellen bezitten een complexe zweephaar (undulipodium) die omgeven is door een kraag van microdraden. Het voedsel bestaat uit organisch afval of plankton. Veel sponzen leven in symbiose met Cyanobacteriën, Roodwieren, Groenwieren of Bruinwieren. Deze symbionten kunnen mede de kleur van sponzen bepalen.
De meeste sponzen zijn hermafrodiet: rijpe individuen produceren zowel ei- als zaadcellen. Van sommige soorten is alleen ongeslachtelijke voortplanting bekend.

Afstammingslijst van de Sponzen

Sponzen
Planula's
Eencelligen met complexe zweephaar
Eencelligen met mitochondriën (en celkern)
Oer-archaebacteriën
Oerbacteriën
Ontstaan van het leven