Home

Prikken

Andere namen: Lampreien, Negenogen
Wetenschappelijke naam: Petromyzontiformes, Petromyzontia, Hyperoartia (orde binnen de Kopschildvissen, Cephalaspidomorphi)

 

Zeeprik of zeelamprei (Petromyzon marinus)
                       Zeeprik of zeelamprei (Petromyzon marinus)

Prikken zijn kaakloze vissen (Agnatha) met een aalvormig lichaam zonder schubben. Ze hebben ongepaarde vinnen en één of twee rugvinnen. Van de staart zijn beide vinlobben gelijkvormig. Ze hebben zeven paar kieuwopeningen. Het skelet is van kraakbeen.
De meeste prikken zijn parasieten. Met hun opvallende zuigmond met hoornachtige tanden, zuigen zij zich vast aan hun gastheer (andere vissen). Met de tanden wordt de huid weggeschraapt waarna ze bloed en lichaamssappen opzuigen.
Prikken zijn met zekerheid bekend sinds het Carboon (ca. 360-290 miljoen jaar geleden), maar waarschijnlijk al sinds het Siluur (ca. 440-410 miljoen jaar geleden). Inclusief de Silurische Jamoytius en de Devonische Endeiolepis en Euphanerops (die door sommigen tot de Vroege prikken gerekend worden), telt de groep 6 fossiele en ruim 30 hedendaagse soorten. Deze leven in zee, vooral aan kusten, en in rivieren en meren. 
Volgens recent onderzoek zouden de Prikken misschien zelfs al sinds het Cambrium (ca. 540-500 miljoen jaar geleden) bestaan en ouder zijn dan de Kaakloze pantservissen, die hier nog als vooroudergroep beschouwd worden. Voorheen werden de Prikken vaak met de Slijmprikken (die geen wervels hebben) verenigd tot de Rondbekken (Cyclostomata).

Afstammingslijst van de Prikken

Prikken
Kaakloze pantservissen
Slijmprikken
Conodontendieren
Lancetvisjes
Manteldieren
Hoefijzerwormen
Oerplatwormen
Planula's
Eencelligen met complexe zweephaar
Eencelligen met mitochondriën (en celkern)
Oer-achaebacteriën
Oerbacteriën
Ontstaan van het leven