Vroege vaatplanten

Reconstructie van Aglaophyton major

Vroege vaatplanten zijn de voorouders van alle planten met vaatbundels. Vaatbundels dienen voor het transport van water en voedingsstoffen naar alle delen van de plant alsook voor de stevigheid. Ze waren van groot belang voor de ontwikkeling van (grotere) moeras- en landplanten uit waterplanten, evenals de vorming van huidmondjes en luchtsporen.
Het is onduidelijk hoe de allereerste vaatplanten er precies uitgezien hebben. Een mogelijke vertegenwoordiger van deze hypothetische groep is Aglaophyton major. Deze ca. 20 cm hoge plant had liggende stengels met schijnworteltjes (rhizoïden) en ca. 2-6 mm dikke rechtopstaande, vorkvormig vertakte stengels met eindelingse sporendoosjes (sporangia). De dikwandige vaatbundelcellen bezaten nog geen ring- of spiraalvormige wandverdikkingen, zoals bij andere vaatplanten, maar leken precies op de watervoerende cellen die bij mossen worden aangetroffen. Aglaophyton major (tot 1986 bekend als Rhynia major) is gevonden in hoornsteen (Eng. chert) uit het Vroeg-Devoon (ca. 410-390 miljoen jaar geleden) bij het Schotse plaatsje Rhynie. Wellicht bestond de soort al eerder of had althans oudere groepsgenoten die reeds in het Siluur (ca. 440-410 miljoen jaar geleden) voorkwamen.
Vroege vaatplanten worden overigens ook wel tot de Rhynia's gerekend.

Afstammingslijst van de Vroege vaatplanten

Vroege vaatplanten
Groenwieren
Eencelligen met bladgroen
Eencelligen met complexe zweephaar
Eencelligen met mitochondriën (en celkern)
Oer-archaebacteriën
Oerbacteriën
Ontstaan van het leven