Gewone bacteriën

Caulobacter met steel

Gewone bacteriën vormen een grote, heterogene groep van bacteriën met uiteenlopende stofwisselingseigenschappen. Alle soorten hebben organische verbindingen nodig, zowel voor hun energievoorziening als voor hun groei. Al naar gelang de omstandigheden kunnen ze zuurstof gebruiken of zonder zuurstof leven.
Er worden twee typen gewone bacteriën onderscheiden. Het eerste type omvat de langwerpig-ovale Enterobacteria. Hiertoe behoren de veroorzakers van diverse infectieziekten, bijv. van bacteriële dysenterie (Shigella dysenteriae), cholera (Vibrio cholerae), pest (Yersinia pestis, Pasteurella pestis), buik- of ingewandstyfus (Salmonella typhi) en van voedselvergiftiging (Salmonella enteritidis, Salmonella typhimurium). Andere Enterobacteria komen voor in de darmen van gezonde dieren en mensen (bijv. Escherichia coli), maar kunnen bij te grote aantallen ook tot ziekteverschijnselen leiden.
Het tweede type omvat bacteriën met een meer complexe vorm, zoals gesteelde, knopvormende of kolonievormende soorten. Ook hier zijn verwekkers van infectieziekten bij, bijv. van bacteriële hersenvliesontsteking(Neisseria meningitidis), epidemische vlektyfus (Rickettsia prowazekii), de geslachtsziekten chlamydia (Chlamydia trachomatis) en gonorroe (Neisseria gonorrhoeae), kinkhoest (Bordetella pertussis) en de veteranenziekte (Legionella pneumophila). Vermoedelijk zijn uit endosymbiotisch levende aërobe bacteriën uit de groep van de Rickettsia's de mitochondriën bij eukaryoten ontstaan.
Volgens recent onderzoek vormen de gewone bacteriën niet één groep, maar dienen ze ondergebracht te worden in verschillende hoofdafdelingen (fyla of divisies) van het bacterierijk.

Afstammingslijst van de gewone bacteriën

Gewone bacteriën
Purperbacteriën
Oxiderende bacteriën
Oerbacteriën 
Ontstaan van het leven