Home

Hersenontsteking - hersenabces

Encefalitis is een ontsteking in het hersenweefsel. De grens met hersenvliesontsteking / meningitis is onscherp, omdat bij encefalitis ook vaak de hersenvliezen ontstoken zijn.





Symptomen

Afhankelijk van de ernst van de ontsteking kunnen de symptomen zijn: koorts, hersenafwijkingen, hoofdpijn, afwijkingen in het hersenvocht of een lichte stijfheid in de nek.



Verschillende oorzaken


Virussen

Encefalitis kan door verschillende virussen worden veroorzaakt of beÔnvloed, zoals verkoudheidsvirussen, mazelen en de bof. Soms kan de ontsteking zo mild verlopen dat de patiŽnt niet eens een arts benadert.†Dit type encefalitis kan spontaan genezen zonder dat er restverschijnselen blijven.

Maar encefalitis kan ook veel ernstiger verlopen waarbij in enkele dagen of weken de dood volgt. Dit is mogelijk bij herpes- of hondsdolheidvirussen. Bij enstige gevallen kunnen hersenfuncties uitvallen waardoor er bijvoorbeeld persoonlijkheidsveranderingen optreden, taalproblemen, verlammingen, verwardheid en bewustzijnsverlies.

Voor de behandeling zijn medicijnen beschikbaar. Aan deze ernstige ontstekingen kan iemand restverschijnselen overhouden zoals epilepsie, spasticiteit, vermoeidheid en prikkelbaarheid (ook een post-encefalitisch syndroom genoemd).


Schimmels en parasieten

In een enkel geval veroorzaken schimmels of parasieten een hersenontsteking. Ook na het doormaken van een infectie (of heel uitzonderlijk een vaccinatie) met onder andere waterpokken, pokken of kinkhoest kan in enkele gevallen een hersenontsteking ontstaan. Een mogelijke oorzaak kan zijn dat de hersenen allergisch reageren.


BacteriŽn

Tenslotte kan ook een bacterie een plaatselijke infectie in de hersenen veroorzaken. Dit is soms mogelijk bij een chronische middenoorontsteking.
De symptomen kunnen hoofdpijn zijn, misselijkheid en een verstoord bewustzijn (afwezigheid). De bacteriŽle infectie wordt ingekapseld waardoor een hersenabces ontstaat.†Pusvorming in de hersenen is gevaarlijk omdat het ruimte inneemt en de hersenen in de verdrukking brengt. Meestal gaat het omliggende hersenweefel vocht opnemen en daardoor opzwellen (hersenoedeem). Nadat in het ziekenhuis een CT-scan is gemaakt, worden meteen antibiotica toegediend. Afhankelijk van de bereikbaarheid van het abces kan via een operatie de pus worden verwijderd. Hierna kan als restverschijnsel epilepsie optreden, bijvoorbeeld als gevolg van de vorming van littekenweefsel.


Prion-eiwitten

Prion-eiwitten (proteinaceous infectious particle ofwel eiwitachtig infectueus deeltje) zijn†eiwitten die†ziektes zoals gekkekoeienziekte bij runderen en het Creuzfeldt-Jakob-syndroom bij mensen kunnen veroorzaken.†
De precieze werking van een prion is nog onduidelijk.†Bekende ziekteverwekkers zoals virussen, bacteriŽn†of schimmels hebben allemaal genetisch materiaal (DNA en RNA) nodig om zich voort te planten maar†prionen zijn†besmettelijke eiwitten, beschikken dus niet over DNA en RNA.

Bekend is dat het om een eiwit gaat dat zowel in een normale, gezonde vorm kan voorkomen als in een ziekmakende, besmettelijke. Als beide vormen bijeenkomen besmet†de ziekmakende vorm de gezonde.†
Prionen kunnen zelfs onder extreme temperaturen heel goed overleven.

De prionaandoeningen bij mens en dier vallen onder de†sponsvormige encefalitis. De getroffen zenuwcellen in de hersenen sterven af en er blijven kleine holten over zodat de hersenen onder de microscoop op een spons lijken.

Creutzfeldt-Jacob is een voortschrijdende infectieziekte die zonder uitzondering de dood tot gevolg heeft. Besmettelijke prion-eiwitten infiltreren in hersencellen waardoor deze uiteindelijk afsterven†en hersenfuncties uitvallen. Eerst is er sprake van licht geheugenverlies en gedragsstoornis, daarna schrijdt de dementie snel voort. Daarnaast veroorzaakt Creutzfeldt-Jacob spierspasmen. Afhankelijk van het deel van de hersenen dat besmet raakt, doen zich de verschillende symptomen voor.



Hersenabces

Een hersenabces is een ernstige soms zelfs dodelijke aandoening. Een gunstige afloop hangt vooral af van de snelheid waarmee de diagnose wordt gesteld en†vervolgens de behandeling wordt gestart.