Home

Bodemdaling door ontwatering

Dat de Nederlandse bodem†daalt heeft, behalve met natuurlijke geologische processen,†ook te maken met ontwatering van waterhoudende bodemlagen door de mens. Wanneer men water†uit klei- en veenlagen wegpompt wordt de bodem compacter en zal het oppervlak dalen.

Bebouwing op een hooggelegen rivierduin (zanddonk) te midden van een ingeklonken veenweidegebied.

Inklinking

Er wordt in Nederland al honderden jaren grondwater afgevoerd en weggepompt zodat gebieden gebruikt kunnen worden voor landbouw. Deze gebieden kennen we als polders.

In veen- en kleigebieden treedt bodemdaling op ten gevolge van natuurlijke kruip en ontwatering van de bodem. Tussen de gronddeeltjes bevinden zich poriŽn die met water zijn gevuld. Van nature gaat grond door eigen gewicht op den duur verdichten. Als het water uit de poriŽn verdwijnt, bijvoorbeeld als de grondwaterstand verlaagd wordt,wordt dit verschijnsel versterkt. De bodem zal dalen. Verder ondervinden bij verlaging van de grondwaterspiegel de deeltjes boven het grondwater geen opwaartse kracht meer en zij drukken dus zwaarder op de onderliggende lagen. Ook dit maakt dat de bodem daalt. We zeggen dat de bodem inklinkt. Tenslotte kan veen als het boven water komt afgebroken worden door oxidatie. Oxidatie is in de veenweidegebieden in West-Nederland een belangrijk dalingsmechanisme.

Watergevulde poriŽn (blauw) tussen gronddeeltjes.

Waterbeheer

Omdat het grondwaterniveau zo'n grote invloed heeft op bodemdaling, is het waterbeheer in polders cruciaal voor de toekomst. Schaalvergroting in de landbouw en uitbreiding van steden hebben de bodemdaling tot voor enkele decennia significant doen toenemen. Klink en oxidatie hebben in veengebieden tot plaatselijke bodemdalingen van meer dan een meter geleid: in de 19de eeuw ťťn meter, in de 20ste eeuw 50 cm vanwege beter polderbeheer. Door zorgvuldig het waterpeil te beheersen wordt tegenwoordig geprobeerd om bodemdaling te minimaliseren. Voor de 21ste eeuw wordt ten gevolge van peilaanpassingen een daling van 25 cm verwacht.