Home

Narwal

Narwal (Monodon monoceros). Illustratie: Rob van Assen - © ArtBoutique

Classificatie
Klasse: Mammalia (zoogdieren)
Orde: Cetacea (walvissen)
Onderorde: Odontoceti (tandwalvissen)
Familie: Monodontidae
Geslacht: Monodon
Soort: Monodon monoceros
(narwal)

Namen
Engels: narwhal; unicorn whale; narwhale
Frans: narval
Spaans: narval
Duits: Narwal
Inheemse namen: kelleluak kakortok (Groenland); quilalugaq (Canada)


© 2004 Kustvereniging EUCC, Leiden

Omschrijving
De lange slagtand (tot 3 meter lang) die in een spiraal loopt is een typische eigenschap van de mannetjes. Het is in feite een uitgegroeide snijtand. Vrouwtjes ontwikkelen zelden een soortgelijke slagtand, terwijl sommige mannetjes er twee hebben. De narwal heeft slechts twee tanden, beide in de bovenkaak, waarvan de slagtand gewoonlijk de linkertand is.†
Het†lichaam is gedrongen; de kop klein, met een bol voorhoofd. De snuit is stomp.†De vinnen zijn klein (30-40 cm) en afgerond;†een rugvin ontbreekt:†wel is er†een kleine rugplooi. De ronde staartvin is 100 - 120 cm breed.

Kleur
Pasgeboren dieren zijn grijs of grijsbruin. Volwassen dieren hebben een donkergekleurde rug en een witte buik; ook zijn ze overal gestippeld. Terwijl de volwassen dieren ouder worden, wordt de huidkleur geleidelijk aan bleker. De naam narwal stamt uit het Oud-Noors en betekent lijk-walvis, waarschijnlijk zo genoemd omdat een wat oudere, bijna witte narwal, op een drijvend verdronken menselijk lichaam lijkt.

Lengte
Volwassen mannetjes: 3,80 - 5 m (zonder de slagtand); volwassen vrouwtjes: 4,20 m.; pasgeborenen: 1,60 m.

Gewicht
Volwassen dieren: 800 - 1600 kg (mannetjes zijn aanzienlijk zwaarder dan vrouwtjes); de slagtand weegt ongeveer 10 kilo; Lichaamsgewicht pasgeborenen: 80 kg.

Verspreiding
Narwals komen voor in het noordpoolgebied en in het subpolaire gebied, maar vooral in het oostelijke deel van de Canadese noordpool en het westen van Groenland. Ze worden echter ook gezien bij de oostelijke kust van Groenland, bij IJsland, Noorwegen (Svalbard) en Rusland. Ze worden ook gezien in het oosten van SiberiŽ, Alaska, en het westen van de Canadese noordpool, maar zijn hier zeldzaam.

Migratie
Narwals volgen de rand van het zee-ijs. In de zomer migreren de narwals naar diepe, koude fjorden en baaien.

Habitat
Diepe polaire en subpolaire wateren (400 - 800 m.), gewoonlijk nabij pakijs.

Voedsel
De narwal eet vis, inktvis, en schaaldieren (garnalen en krill).

Gedrag en voortplanting


Foerageren
Voedingsgedrag onbekend.

Sociaal gedrag
Narwlas leven normaal gesproken in groepen van 2 - 20 dieren, maar vaak zijn er verschillende groepen van vrouwtjes met jongen, groepen onvolwassen mannetjes en groepen volwassen mannetjes. Tijdens het foerageren en reizen over langere afstanden kunnen de groepen uitgroeien tot honderden of zelfs duizenden dieren, waar vaak ook beloegas deel van uitmaken.

Geluiden
De narwal communiceert door middel van trillingen en klikgeluiden. narwhal.aiff (221 Kilobytes)

Mobiliteit
Wanneer de narwal aan het foerageren is, duikt hij 7 - 20 minuten lang onder water tot een diepte van 1000 meter (maximaal 1164 meter). Het is bekend dat narwals uit het water kunnen opspringen en met hun vinnen of staart op het wateroppervlak slaan. Af en toe liggen ze onbeweeglijk in het water.

Bijzonderheden
De slagtanden worden gebruikt om ritueel met rivalen te vechten. De†ademwolk van narwals is zwak en onopvallend.

Volwassenheid
De volwassenheid wordt bereikt wanneer de dieren tussen de vier en acht jaar oud zijn.

Voortplantingscapaciteit
Eťn kalf, of soms een tweeling, elke twee tot drie jaar.

Voortplantingsperiode
De dieren paren ergens tussen maart en mei, waarna een periode van 15 maanden draagtijd volgt. De kalfjes worden in juli en augustus geboren.

Zoogtijd
12 - 24 maanden.

Levensverwachting
30 - 55 jaar.

Predatie en competitie
Groenlandse haaien, zwaardwalvissen (orka's), ijsberen en soms zelfs walrussen jagen op narwals. Bovendien worden ze geplaagd door verscheidene soorten parasieten. Het voedsel komt deels overeen met wat beloegas eten.

Bedreigingen
Narwals worden bedreigd door de commerciŽle walvisvangst, en door de lokale bewoners van het polaire deel van Groenland en Canada die op zeezoogdieren jagen om aan voedsel te komen. Ook is de lokale bevolking uit op de slagtanden. Andere bedreigingen zijn verstoring van de leefomgeving en chemische verontreiniging.

Bescherming
EU Habitatrichtlijn: Bijlage IV
Bern Conventie: Appendix III
CMS: Appendix II
CITES: Appendix II
CITES: Appendix III (geldt voor Denemarken en Canada)

Aantallen
Het aantal narwals wordt geschat op 25.000 - 45.000 individuen. Op sommige plaatsen komen zij veelvuldig voor.

Voor een overzicht van strandingen aan de Nederlandse kust: www.walvisstrandingen.nl

Aanbevolen literatuur en bronnen:
www.cetacea.org
www.ifaw.org
www.britannica.com
M. WŁrtz and N. Repetto, Walvissen & Dolfijnen
Commission of the European Communities, Environment and quality of life, 1981.