Home

Beloega

Beloega (Delphinapterus leucas). Illustratie: Rob van Assen - © ArtBoutique

 

Classificatie
Klasse: Mammalia (zoogdieren)
Orde: Cetacea (walvissen)
Onderorde: Odontoceti (tandwalvissen)
Familie: Monodontidae
Geslacht: Delphinapterus
Soort: Delphinapterus leucas (beloega)

Namen
Nederlands: beloega; witte dolfijn; zeekanarie
Engels: white whale; beluga; white beluga; beluga whale; sea canary.
Frans: bélouga, dauphin blanc; marsouin blanc; delphinaptère blanc
Spaans: beluga; ballena blanca
Duits: Weißwal; Beluga

 


© 2004 Kustvereniging EUCC, Leiden

 

Omschrijving
De beloega heeft een krachtig lichaam met een kleine, afgeronde kop, een korte snuit en van het spuitgat tot het einde van de neus een dikke speklaag (blubber). In tegenstelling tot andere walvissoorten heeft hij een buigzame nek. Een rugvin is afwezig, maar er is wel een rugplooi te zien. Zoals bij alle tandwalvissen is er slechts één spuitgat. Bek voorzien van 34 - 38 lepelvormige tanden.

Kleur
Volwassen beloegas zijn doorgaans melkwit, behalve voordat ze in de zomer in de rui gaan; dan hebben ze een meer gele kleur. Beloegas zijn bij hun geboorte grijsachtig, maar krijgen al snel een donker grijsbruine kleur. Daarna krijgen ze een lichtgrijze kleur en in hun tweede jaar een blauwachtige kleur. Uiteindelijk krijgen ze hun karakteristieke zuiver witte kleur wanneer ze seksueel volwassen worden, op een leeftijd van 5 -10 jaar.

Lengte
Mannetjes: 4 - 5,50 m; vrouwtjes: 3 - 4 m; pasgeborenen: 1,50 - 1,60 m.

Gewicht
Mannetjes: 1000 - 1500 kg; vrouwtjes 400 - 1000 kg; pasgeborenen: 80 kg.

Verspreiding
Beloegas komen voor in kustwateren in de Noordelijke IJszee en in aangrenzende zeeën. Ze zwemmen in wateren rondom de hele noordpool. Er zijn verschillende populaties.

Migratie
Sommige populaties migreren, andere blijven op dezelfde plek.

Habitat
Ze komen voor in polaire en subpolaire kustwateren en riviermondingen; in de zomer kunnen ze zelfs de rivieren opzwemmen. In de winter blijven ze echter bij de ijsrand en in diepere wateren.

Voedsel
Beloegas eten vis, octopussen, pijlinktvissen en ongewervelde dieren die op de bodem van de zee leven, zoals krabben, slakken, weekdieren en zeewormen.

 

Gedrag en voortplanting


Foerageren
Beloegas duiken naar de bodem van de zee om daar voedsel te zoeken.

Sociaal gedrag
Groepen beloegas kunnen in grootte variëren van twee tot vijftien dieren, de groepen bestaan uit moeders met kalfjes of uit mannetjes. De groepen mannetjes verenigen zich soms tot grotere groepen van honderden individuen.

Geluiden
Beloegas maken gebruik van echolocatie om voedsel te vinden. Ze communiceren door middel van getjilp, klikgeluiden, fluitgeluiden, boeren en piepgeluiden, die zowel boven als onder het wateroppervlak gehoord kunnen worden. Door deze typische geluiden worden de beloegas ook wel zeekanaries genoemd. beluga.au (297 Kilobytes)

Mobiliteit
Beloegas duiken naar de bodem van de zee, wat neerkomt op 300 - 600 meter diepte, tot een maximum van 650 meter. Ze blijven dan ongeveer 3 - 5 minuten onder water, tot maximaal 25 minuten. Normaal gesproken zijn beloegas geen snelle zwemmers, maar ze kunnen toch een maximale snelheid bereiken van 25 kilometer per uur. Het is bekend dat ze met hun staart en met hun vinnen op het water slaan.

Bijzonderheden
De ademwolk bereikt slechts een geringe hoogte.

Volwassenheid
Vrouwtjes zijn seksueel volwassen in hun zevende levensjaar, mannetjes pas na negen jaar.

Voortplantingscapaciteit
Vrouwtjes baren slechts één kalf per twee of drie jaar.

Voortplantingsperiode
De dieren paren in de lente en in de zomer, waarna de kalfjes het jaar daarop in de maanden april - september geboren worden, na een draagtijd van 11 - 14 maanden.

Zoogtijd
20 - 24 maanden.

Levensverwachting
30 - 35 jaar.

Predatie en competitie
IJsberen en orka's jagen op beloegas. Het voedsel dat de beloegas eten overlapt deels met het dieet van de narwal.

Bedreigingen
Beloegas staan bloot aan verschillende bedreigingen door de mens, waaronder chemische verontreiniging en geluidsoverlast. Ook wordt hun leefomgeving bedreigd door de verdere ontwikkeling van hydro-elektrische energie, oftewel energie uit water en de voor dat doel geplaatste energiecentrales, door de winning van olie en gas uit de zeebodem. Tenslotte worden de dieren gestoord door directe overlast van mensen, scheepvaartongelukken en door de vele dieren die worden gevangen.

Bescherming
CMS: Appendix II
CITES: Appendix II
EU Habitatrichtlijn: Bijlage IV

Aantallen
Schattingen lopen uiteen van 50.000 tot 70.000 individuen.

Voor een overzicht van strandingen aan de Nederlandse kust: www.walvisstrandingen.nl

Aanbevolen literatuur en bronnen:
www.cetacea.org
www.ifaw.org
www.britannica.com
M. Würtz and N. Repetto, Walvissen & Dolfijnen
Commission of the European Communities, Environment and quality of life, 1981.