Home

Gewone vinvis

Gewone vinvis (Balaenoptera physalus). Illustratie: Rob van Assen - © ArtBoutique

Classificatie
Klasse: Mammalia (zoogdieren)
Orde: Cetacea (walvissen)
Onderorde: Mysticeti (baleinwalvissen)
Familie: Balaenopteridae (vinvissen)
Geslacht: Balaenoptera
Soort: Balaenoptera physalus (gewone vinvis)

Namen
Nederlands: gewone vinvis
Engels: fin whale
Frans: rorqual commun
Spaans: rorcual comķn
Duits: Finnwal

© 2003 Kustvereniging EUCC, Leiden

Beschrijving
De gewone vinvis is groot, lang en gestroomlijnd en heeft een puntige kop.†De dieren†hebben een gladde huid, zonder verhardingen of zeepokken; asymmetrische kleuren op het hoofd, 50 - 100 keelplooien, 520 - 950 baleinen, waarvan de langste 90 cm is. De naar achteren gerichte rugvin, die tot de oorsprong van de naam leidde, bevindt zich op twee-derde afstand tussen hoofd en staart. De staartvinnen zijn breed en driehoekig.

Kleur
Zilvergrijze, donkergrijze of bruinzwarte huid met witte onderzijde, inclusief de onderzijden van de buik- en staartvinnen. Aan de rechterkant zijn de onderlip, mondholte en baleinen wit, terwijl de linkerkant donker is.

Lengte
Volwassene dieren:†18 - 22 m lang; mannetjes tot 25 m; vrouwtjes tot 27 m; pasgeborenen 6 - 6,50 m. Vinvissen zijn op de blauwe vinvis na†de grootste dieren ter wereld.

Gewicht
30-80 ton, vrouwtjes zijn meestal groter dan mannetjes; pasgeborenen: 2000 kg.

Verspreiding
Alle oceanen, in diepe wateren.†De gewone vinvis is†de vaakst waargenomen grote walvis op het noordelijk halfrond. Er zijn drie geografisch geÔsoleerde populaties: in de noordelijke Atlantische oceaan, in de noordelijke Stille oceaan, en op het zuidelijk halfrond.

Migratie
Gewone vinvissen migreren in de zomer naar poolstreken om te foerageren. In de winter trekken ze naar warmere wateren om zich voort te planten.

Habitat
Gewone vinvissen leven in de diepe oceaan, ver van de kust.

Voedsel
Krill, plankton en†diverse soorten†kleine vissen.

Gedrag en voortplanting



Foerageren
Hoewel eten zonder gezelschap veel voorkomt, vindt foerageren meestal plaats in groepen tot 100 individuen. Tijdens het eten draaien de vinvissen zich op hun rechterzijde zodat hun linkerzijde omhoog wijst; in deze positie is de lichtere kleur aan de rechterzijde van de kop minder opvallend voor de prooidieren.

Sociaal gedrag
De dieren worden meestal aangetroffen in tweetallen (zoals moeder en kalf) of in kleine groepen tot 10 dieren.

Geluiden
Door luidruchtige geluiden†te produceren met een†lage frequentie (kreunen, trillingen, klikgeluiden en brommen, alsook op het water slaan), kunnen vinvissen over grote afstanden contact met elkaar onderhouden (tot wel 850 km). vinvis.wav (40 Kilobytes)

Mobiliteit
Het zijn snelle zwemmers (tot 24 knopen). Men kan ze uit het water zien springen en weer terug zien komen op het water met een grote plons. Ze duiken tot een diepe van 350 meter.

Bijzonderheden
Uitademen (blazen) geschiedt†een aantal keer met intervallen van 10 tot 20 seconden, voordat de dieren duiken (duiktijd 5-15 minuten, max. 20 minuten); hun†ademwolk is dun en omgekeerd kegelvormig en reikt tot ongeveer 6 meter in de lucht.

Volwassenheid
Verondersteld wordt dat de dieren op een leeftijd van 6 - 8 jaar volwassen zijn, sommigen menen pas bij 8 - 12 jaar.

Reproductie
Kalveren worden in de winter geboren, na 11-12 maanden draagtijd. Reproductie capaciteit: vrouwtjes krijgen elke 2 - 5 jaar ťťn kalf.

Zoogtijd
Het kalf blijft 6 - 8 maanden bij de moeder.

Levensverwachting
Circa 60 jaar, wellicht zelfs 100 jaar.

Predatie en competitie
Gewone vinvissen hebben weinig last van predatie door of competitie van andere zeebewoners.

Bedreigingen
Alle bedreigingen komen van de mens. Door hun grote omvang en populatiegrootte (enkele miljoenen) waren zij een aantrekkelijke prooi voor walvisvaarders toen de blauwe vinvis zeldzaam werd. Door de grote schaal van de walvisjacht werd de populatie gedecimeerd. Ondanks dat de commerciŽle walvisvaart gestopt is, blijven nog steeds de andere bedreigingen door mensen over, zoals geluidsoverlast; chemische verontreiniging; vernietiging van de habitat; verstrikking in visnetten. Verder is er een hernieuwde interesse van verscheidene landen om opnieuw op gewone vinvissen te jagen.

Bescherming
Gewone vinvissen worden sinds 1976 internationaal beschermd; commerciŽle walvisvaart is sinds 1979 verboden, wat door het verbod van IWC werd bevestigd in 1986. Ze staan sinds 1994 ook vermeld op de Red List van de IUCN, geclassificeerd als "bedreigd".
Bern Conventie Appendix III
Bonn (ook bekend als CMS) Conventie Appendix I & II
CITES: Appendix I

Aantallen
Geschat op 60.000 tot†90.000 individuen†.

Voor een overzicht van strandingen aan de Nederlandse kust: www.walvisstrandingen.nl

Aanbevolen literatuur en bronnen:
www.cetacea.org
www.wdcs.org
http://animaldiversity.ummz.umich.edu
http://quin.unep-wcmc.org
The Magna Illustrated Guide to Mammals of Britain and Europe
G. Waller, Sealife. GMB / Pica Press.
M. WŁrtz and N. Repetto, Walvissen & Dolfijnen.
M. Carwardine e.a. 1998. Walvissen, dolfijnen & bruinvissen.
De Vleet. EcoMare, Texel.