Home

Waar zitten de meeste bacteriŽn in het ruimtestation?

In gewichtloze omstandigheden†groeien gewone en ziekteverwekkende bacteriŽn sneller dan op aarde en ze zijn ook beter bestand tegen antibiotica.

Astronauten lopen daardoor gevaar sneller ziek te worden. Zeker ook omdat hun lichaamsafweer in de ruimte minder goed functioneert.

Microscopische opname van bacteriŽn.

Op zoek naar bacteriŽn

Andrť Kuipers gaat tijdens de Delta-missie in het internationaal ruimtestation†op zoek naar bacteriŽn. Aan boord moet de omgeving microbiologisch schoon en veilig zijn. De astronauten leven gedurende langere tijd in een relatief kleine ruimte dicht op elkaar waardoor besmettingsrisico's toenemen.

Eerder onderzoek heeft bovendien aangetoond dat het afweersysteem van astronauten in de ruimte verzwakt, terwijl bacteriŽn onder condities van gewichtloosheid sneller blijken te groeien. Op dit moment kunnen de astronauten zelf geen controles uitvoeren, omdat onderzoek naar eventuele microbiologische besmetting pas bij terugkeer op aarde kan worden uitgevoerd.

De wattenstaafjes waarmee Andrť Kuipers bacteriŽn in het ISS verzamelt.

Snelle en nauwkeurige hygiŽnische controle

De afdeling Medische Microbiologie van de Rijksuniversiteit Groningen werkt, samen met (inter)nationale instituten en bedrijven, aan de ontwikkeling van nieuwe analysemethoden waarmee astronauten zelf hygiŽnische controles kunnen uitvoeren. Deze zogenaamde moleculaire detectiemethoden zijn zeer nauwkeurig en veel sneller dan de huidige analysemiddelen.

Experimenten

Andrť Kuipers neemt, met speciaal daarvoor ontwikkelde wattenstaafjes, bacteriemonsters bij zichzelf af en van verschillende plaatsen in het internationaal ruimtestation. Hij let†vooral op potentiŽle haarden van bacteriŽle groei, zoals de keuken, het toilet maar ook het toetsenbord van de computer. Bij terugkeer op aarde worden deze monsters door een team van wetenschappers geanalyseerd met nieuwe moleculaire technieken. Daarnaast worden de effecten van microzwaartekracht†op bacteriŽn onderzocht en worden interessante bacteriŽn en schimmels uit het ruimtestation opgekweekt voor verder onderzoek.

Algemeen nut

De experimenten laten zien hoe bacteriŽn terechtkomen op apparatuur en oppervlakten in het ruimtestation. Men hoopt ook meer te weten te komen over hoe bacteriŽn overleven, zich aanpassen en mogelijk in aantal toenemen. Daarnaast wordt duidelijk of er hot spots zijn, plaatsen waar micro-organismen het beste gedijen. Dat zou het mogelijk maken om gericht maatregelen te nemen om de microbiŽle hygiŽne aan boord nog verder te verbeteren.

De volgende stap is het geschikt maken van de analyseapparatuur voor gebruik in de ruimte. Ook zijn er aardse toepassingen te bedenken, zoals microbiŽle veiligheidscontrole in ziekenhuizen, bij de drinkwaterbereiding en bij biologische luchtzuivering.