Waarom hebben astronauten vaak last van rugpijn?

De Nederlandse arts-astronaut André Kuipers (midden), met naast hem prof. dr. ir. Chris Snijders en dr. Annelies Pool-Goudzwaard, die onlangs promoveerde op de beschrijving van de relatie tussen lage rugklachten en bekkenbodemklachten (foto: Antonio Torres, ESA/ESTEC, Noordwijk).

 

Heiligbeen

Medici van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam denken dat rugpijn bij astronauten wordt veroorzaakt door het heiligbeen en de spieren die er omheen liggen. Het heiligbeen is het blokje van vijf met elkaar vergroeide lendenwervels dat ingeklemd zit tussen de opstaande randen van het bekken. Een diepgelegen spiermassa is de hele dag aan het werk om het heiligbeen goed vast te houden tussen de heupbeenderen. De spieren starten 's morgens bij het opstaan met hun werk en en beëindigen hun klus pas 's avonds, wanneer je naar bed gaat.

De Rotterdamse onderzoekers vermoeden dat de heiligbeenspieren in gewichtloze omstandigheden hun werk niet goed doen, omdat ze denken dat dat niet hoeft. Er is immers geen zwaartekracht dat het astronautenlichaam belast.

Om het vermoeden te testen wordt aan André Kuipers gevraagd om elke dag op te schrijven of hij iets aan zijn onderrug voelt.

 

 

Het gebied waar het heiligbeen en de twee heupbeenderen elkaar raken wordt samengedrukt door spieren in het bekkengebied (1,2,3,4,5). Als die spieren verslappen en hun controle verliezen kan bij langer durende gewichtloosheid pijn in de onderrug ontstaan. (bron: C.J. Snijders).

 

Algemeen nut

De resultaten van het onderzoek kunnen leiden tot een beter begrip van lage rugklachten bij astronauten. Met de kennis over de rol en activiteit van de houdingsspieren hoopt men overigens ook bij mensen op aarde lage rugpijn te kunnen voorkomen.