Home

Het Maastrichtien

De Stad Maastricht is internationaal niet alleen bekend wegens het naar haar genoemde Europese Verdrag (1992), maar was dat op geologisch gebied al veel eerder. In 1849 wees de Belgische geoloog Andrť Dumont een kalksteenwand bij de hoeve Lichtenberg net buiten Maastricht aan als typelocatie voor de geologische tijdseenheid (etage) Maastrichtien (71 tot 65 jaar geleden).

Lithologisch overzichtsprofiel van de 'typelocatie' van het Maastrichtien, ENCI-groeve, St. Pietersberg © TNO-NITG

Deze typelocatie vormt het internationale referentiepunt voor het jongste deel van het Krijt (144 tot 65 miljoen jaar geleden). Vele duizenden geologen hebben de groevewand onder de Lichtenberg sindsdien bezocht en bestudeerd. Het ontsloten kalksteenpakket bestaat hier uit het bovenste deel van de Formatie van Gulpen en de gehele Formatie van Maastricht. Het onderste deel van de Formatie van Gulpen, dat ook tot het Maastrichtien behoort, is beschreven uit een boring in de groevevloer ter plaatse.

In de laatste decennia van de 20ste eeuw is getracht het Maastrichtien door middel van mariene fossielen te definiŽren. Uiteindelijk is besloten om daarvoor de ammonietensoort Pachydiscus neubergicus te hanteren. Het allereerste voorkomen van deze soort markeert het begin van het Maastrichtien. In de typelocatie in Maastricht is deze ammoniet echter niet te vinden. Verder bleek dat hier het oudste deel van het Maastrichtien ontbreekt.

Volgens de huidige inzichten wordt een etage door middel van een vast, fysiek punt aan haar basis vastgepind in de tijd. Omdat het oudste deel van het Maastrichtien niet in Maastricht voorkomt is dit vaste punt in 2001 in een steengroeve langs het riviertje de Ardour (Zuidwest-Frankrijk) geslagen. De ouderdom van deze tijdsgrens bedraagt ongeveer 70,6 miljoen jaar.

Ofschoon de ondergrens van deze etage nu ver buiten Maastricht is vastgesteld blijft toch de naam Maastrichtien in de internationale stratigrafische nomenclatuur (systeem van vaste regels waarnaar de namen in een tak van wetenschap worden gegeven) gehandhaafd.

Klik hier voor een overzicht van alle perioden uit de algemene geologische tijdschaal.