Home

Hoe ontstaat een fata morgana?

De fata morgana die je in tekenfilms ziet, waarbij een uitgedroogde held opeens palmbomen, zwembaden en fonteintjes in de woestijn ziet verschijnen, bestaat niet. Echte fata morgana's zijn een stuk bescheidener. Maar wat is dan wel een echte fata morgana?

Een echte fata morgana

Heb je ooit, terwijl je in de auto op de snelweg zat, in de verte een plas water op de weg zien liggen, die opeens verdween toen je dichterbij kwam? Dat is een echte fata morgana.

Hoe werkt de wegdek-fata morgana?

Als de zon lang op een weg heeft geschenen, wordt het wegdek heel heet. Het laagje lucht net boven de weg wordt dan warmer worden dan de lucht daarboven. Als licht vanuit de lucht naar de weg toe gaat, moet het door laagjes lucht heen die steeds warmer worden. En als licht door laagjes lucht met verschillende temperaturen gaat, gebeurt er iets raars: het licht buigt af. In plaats van gewoon op de grond terecht te komen, wordt het licht afgebogen en komt het in je ogen terecht. Daardoor zie je, terwijl je naar de grond kijkt, eigenlijk een stukje lucht. En dat lijkt net op een plas water.†

licht dat uit de lucht komt zou normaal op de grond terecht komen. Maar door de temperatuur verschillen van de lucht wordt het afgebogen, en komt het in je ogen terecht. Het lijkt alsof het licht van de grond komt, terwijl het eigenlijk van de lucht komt! Daardoor zie je een stukje lucht op de grond, en lijkt het net alsof er een plas water ligt.
Licht dat uit de lucht komt zou normaal op de grond terecht komen. Maar door de temperatuurverschillen van de lucht wordt het afgebogen, en komt het in je ogen terecht. Het lijkt alsof het licht van de grond komt, terwijl het eigenlijk van de lucht komt! Daardoor zie je een stukje lucht op de grond, en lijkt het net alsof er een plas water ligt.

Andere fata morgana's

Op heldere dagen, als de zon ondergaat, zie je een ander soort fata morgana. De stralen van de zon worden door eigenschappen van de dampkring afgebogen. Daardoor lijkt het alsof de zon nog boven de horizon hangt terwijl hij eigenlijk al (deels) verdwenen is!

De stralen van de zon worden afgebogen als ze de dampkring binnen komen. Daadoor lijkt de zon hoger boven de horizon te zitten dan werkelijk het geval is.
De stralen van de zon worden afgebogen als ze de dampkring binnenkomen. Daardoor lijkt de zon hoger boven de horizon te zitten dan werkelijk het geval is.
Weer een andere soort fata morgana, die je bijna nooit ziet, ontstaat als het laagje lucht net boven de grond kouder is dan de rest van het lucht. Dit kan bij voorbeeld gebeuren boven ijs of heel koud water (dit soort fata morgana's ontstaat dan ook vooral in hele koude gebieden). Bij dit soort fata morgana's lijkt het alsof dingen een beetje boven de grond zweven.


Klik op 'Nemo' (bovenaan) voor een overzicht van de beschikbare artikelen van NEMO