Levende have in Naturalis: tropische duizendpoot |  |
Alice van Duijn, december 2009
In Naturalis keken we er wel even van op, toen er op 1 december 2009 een kartonnen doos werd afgeleverd met daarin een levende tropische duizendpoot van 13,5 centimeter (zie foto). Het beest was gevangen in een fabriekshal van een houtimporteur, en moet als verstekeling zijn meegekomen met een lading tropisch hout uit Zuid-Amerika of Zuidoost-Azië.
Tropische duizendpoot van onderen gezien. Foto Naturalis
Voorzichtigheid geboden
Tropische duizendpoten zijn niet alleen razendsnel, ze zijn ook nog eens agressief en giftig. De beet is zeer pijnlijk en kan leiden tot blaarvorming, misselijkheid en koorts, maar is zelden levensbedreigend.
Met groot respect voor zijn indrukwekkende gifkaken werd de duizendpoot voorzichtig overgezet in een plastic doos, waarna de deksel haastig werd gesloten. Zo is hij overgebracht naar Diergaarde Blijdorp in Rotterdam, waar het duidelijk verzwakte dier direct onder een warme lamp werd gezet.
Op temperatuur komen onder de warme lamp. Foto Naturalis
Vervolgens kreeg hij een plekje in een goed afsluitbaar terrarium. Een open bak is in dit geval geen goed idee: tropische duizendpoten zijn meesters in het ontsnappen. Ze kunnen haast helemaal rechtop staan en veel soorten kunnen tegen glas oplopen.
Het terrarium biedt de duizendpoot een nagebootste natuurlijke omgeving. Foto Naturalis
Reuzenduizendpoot
In Blijdorp werd de duizendpoot nog eens goed bekeken. Zeker is dat hij tot het geslacht Scolopendra (Reuzenduizendpoten) behoort. Het zijn bodemdieren die zich thuis voelen tussen de bladeren in de strooisellaag. Daar jagen ze op andere ongewervelden, zoals krekels, wormen, slakken, spinnen etc.
Welke soort het precies is, valt niet te zeggen. De determinatie van deze dieren is heel moeilijk. Wereldwijd zijn er vierhonderd soorten bekend die voorkomen in tropische en subtropische gebieden. Misschien dat DNA-onderzoek in de toekomst uitkomst kan bieden.
Reuzenduizendpoten worden vaak als terrariumdier geïmporteerd uit Azië, maar zijn eigenlijk niet geschikt om zomaar te houden. Eén van de bekendste soorten is Scolopendra gigantea, een soort uit Zuid-Amerika die meer dan twintig centimeter lang kan worden. Deze grotere dieren bejagen zelfs kikkers, muizen, vogeltjes, hagedissen en vleermuizen.
Domper
Eventjes leek het erop dat de tropische duizendpoot weer een beetje bijtrok, maar kort nadat dit artikeltje bijna klaar was, kwam het bericht dat hij toch was doodgegaan. De lange reis van zes weken in een container had teveel van hem gevergd.
Inmiddels is de duizendpoot in een potje alcohol teruggestuurd aan Naturalis, waar hij aan de collectie wordt toegevoegd.
Ondanks de snelle en professionele hulp van Blijdorp heeft de duizendpoot het helaas niet gered. Foto: Naturalis